11 Grudzień 2017    |    Waldemar, Damazy

menu górne

  • ASF

    UWAGA! AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

  • SIR

    Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich

  • Hotele SODR

    Nasze hotele w Modliszewicach i Sandomierzu zapraszają

  • Zapraszamy do SODR

    Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zaprasza 

Produkcja materiału siewnego w gospodarstwach ekologicznych

Produkcja materiału siewnego w gospodarstwach ekologicznychAby rozpocząć produkcję nasienną w gospodarstwie ekologicznym lub gospodarstwie konwencjonalnym trzeba spełnić te same wymagania. Należy złożyć wniosek do wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na położenie plantacji (WIORiN) o dokonanie oceny polowej materiału siewnego. Taki wniosek składa się w roku, w którym dany materiał ma być poddany ocenie polowej, w odpowiednich terminach.


Termin oceny materiału dla poszczególnych roślin:

  • do 15 marca – rośliny ozime, wieloletnie,
  • do 15 maja – rośliny jednoroczne,
  • do 20 maja – dla ziemniaka,
  • do 31 sierpnia – rośliny dwuletnie.

Wniosek dla roślin wieloletnich składa się w każdym roku oceny.

Plantację uznaje się za plantację nasienną jeśli:

  • została zgłoszona do oceny,
  • użyty materiał posiada wymaganą dokumentację,
  • znajduje się w zwartym bloku na jednym, określonym polu.

Przy wytwarzaniu materiału siewnego kategorii kwalifikowany powierzchnia plantacji nasiennych roślin rolniczych nie może być mniejsza niż:

  • 2 ha – w przypadku materiału siewnego roślin zbożowych,
  • 1 ha – w przypadku materiału siewnego ziemniaka, 
  • 0,5 ha – w przypadku pozostałych gatunków roślin rolniczych.

Jeśli plantacja jest założona na kilku polach, to każde pole należy traktować jako oddzielną plantację.

Do wniosku o dokonanie oceny polowej materiału siewnego należy dołączyć:

  • oryginał albo kopię dokumentu zakupu (numer partii, st. kwalifikacji),
  • oryginał albo kopię protokołu pobrania próby do oceny tożsamości i czystości odmianowej,
  • dokument potwierdzający spełnienie wymagań jakościowych dla partii materiału siewnego wytworzonego poza terytorium RP,
  • odmiana wpisana do rejestru innego niż RP – urzędowy opis odmiany sporządzony przez jednostkę zajmująca się rejestracją odmian.

Etykiety dla materiału siewnego wysianego – przechowuje się je do zakończenia oceny. Etykiety do kontroli PIORiN okazuje wnioskodawca lub producent materiału siewnego. 

Wytwarzany materiał siewny powinien być wolny od:

  • organizmów kwarantannowych,
  • organizmów niekwarantannowych, które mogą mieć wpływ na jakość materiału siewnego,
  • gatunków roślin uprawnych innych niż gatunek uprawiany,
  • odmian tego samego gatunku innych niż odmiany uprawiane lub od roślin nietypowych dla tych odmian,
  • chwastów, w szczególności trudnych do oddzielenia od nasion odmiany uprawianej.

Zakładana plantacja nasienna, na której jest wytwarzany materiał siewny, powinna stanowić zwarty obszar uprawny i powinna być zakładana z zachowaniem:

  • izolacji przestrzennej, która ma na celu oddzielenie plantacji nasiennej od źródeł obcego pyłku lub chorób i szkodników pochodzących ze zbiorowisk roślin uprawnych oraz dziko rosnących, mogących stanowić źródło obcego pyłku,
  • szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania materiału siewnego poszczególnych gatunków roślin uprawnych jak przedplon, czystość gatunkowa, czystość odmianowa, zachwaszczenie, występowanie chorób i szkodników,
  • izolacja przestrzenna może być zmniejszona do połowy wymaganej odległości, jeżeli plantacja nasienna jest oddzielona od innych upraw (źródeł zafałszowania odmiany) lasem, wzgórzami lub wysokimi budynkami.

Plantacje nasienne gatunków roślin uprawnych tworzących zwarty łan, w szczególności rzepaku, facelii błękitnej, buraka lub konopi, zakłada się w sposób, który umożliwia przeprowadzenie oceny polowej, czyli one wymagają:

  • zakładania ścieżek technologicznych w odstępach co 10-20 m – dla rzepaku, facelii błękitnej i buraka uprawianego metodą bezwysadkową,
  • w odstępach co 6 lub 8 rzędów w przypadku wysadków sadzonych za pomocą sadzarek albo prostokątnych zagonów o powierzchni nie większej niż 100 m2,
  • w przypadku wysadków sadzonych ręcznie – dla buraka w drugim roku uprawy metodą tradycyjną (wysadkową),
  • nie mniej niż 35 cm szerokości międzyrzędzi – dla plantacji nasiennych konopi.

Plantacje nasienne wyki siewnej i wyki kosmatej mogą być zakładane z wsiewką innej rośliny (rośliną podporową), np. zboża.

Plantacje nasienne, w przypadku roślin bobowatych drobnonasiennych, nie mogą być zakładane na polu, na którym w ostatnich trzech latach uprawiano ten sam lub blisko spokrewniony gatunek.

W przypadku roślin wiechlinowatych plantacje nasienne traw nie mogą być zakładane na polu, na którym w ostatnich dwóch latach uprawiano daną odmianę lub w ostatnich trzech latach uprawiano inną odmianę traw, niezależnie od gatunku i ich przeznaczenia.

Pole dla plantacji nasiennych powinno być praktycznie wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy.

Prowadzenie plantacji nasiennej wiąże się z prowadzoną systematycznie selekcją negatywną, polegającą w szczególności na usuwaniu roślin nietypowych, obcych gatunków uprawnych oraz porażonych chorobami, mogących stanowić źródło porażenia dla roślin uprawianych.

Plantacje nasienne wieloletnich gatunków roślin rolniczych, w szczególności gatunków wiechlinowatych oraz bobowatych drobnonasiennych, mogą być prowadzone przez 3 następujące po sobie sezony wegetacyjne, licząc od pierwszego sezonu zbioru nasion.

Plantację nasienną znakujemy za pomocą tablicy o wymiarach nie mniejszych niż 210 mm × 297 mm (format A4), która zawiera następujące informacje:

  • nazwę gatunku,
  • nazwę wytwarzanej odmiany,
  • stopień kwalifikacji wysianego materiału siewnego,
  • powierzchnię plantacji nasiennej w ha,
  • imię i nazwisko albo nazwę podmiotu, który złożył wniosek o dokonanie oceny polowej materiału siewnego.

Ocenę stanu plantacji mogą dokonywać kwalifikatorzy urzędowi – pracownicy WIORiN i akredytowani pracownicy firm nasiennych. W zależności od uprawianej rośliny taką ocenę dokonuje się:

  • w okresie między pełnią kwitnienia a dojrzewaniem nasion – bobowate drobnonasienne,
  • dwie oceny (pierwsza – w okresie przed kwitnieniem, druga – w okresie pomiędzy pełnym kwitnieniem a dojrzewaniem nasion) – wiechlinowate (trawy),
  • inne gatunki (rzodkiew oleista):
    • dla roślin o dwuletnim cyklu rozmnażania – w pierwszym roku uprawy (jedna ocena w okresie wytwarzania wysadków przed ich zbiorem), w drugim roku uprawy (w okresie od kwitnienia roślin do początku dojrzewania),
    • dla roślin o jednorocznym cyklu rozmnażania – jedna ocena w okresie od kwitnienia roślin do początku dojrzewania nasion.

Produkcja nasienna polega na:

  • wyprodukowaniu materiału siewnego w sposób pozwalający na pełne ujawnienie ich właściwości genetycznych,
  • uzyskanie materiału siewnego o jak największych parametrach jakościowych,
  • wyprodukowanie odpowiednio dużej ilości plonu spełniającego określone wymagania jakościowe, 
  • wyprodukowaniu nasion, które będą miały jak najwyższą zdolność wydawania dużych plonów w latach następnych.

Wyprodukowany materiał siewny musi się cechować odpowiednią wartością siewną, zdolnością kiełkowania, zdrowotnością, czystością i mieć ustalone pochodzenie. Dlatego produkcja nasienna wymaga większych starań i umiejętności od rolnika od typowej produkcji konsumpcyjnej. Wykaz ekologicznego materiału siewnego oraz wegetatywnego materiału siewnego dostępny jest w formie elektronicznej na stronie internetowej PiORIN www.piorin.gov.pl i aktualizowany jest na podstawie zgłoszeń dostawców materiału, każdego 10. dnia miesiąca. Jeżeli na tej stronie nie ma dostępnego materiału siewnego lub nasadzeniowego rolnik może wystąpić o odstępstwo do WIORiN-u o zakup i zastosowanie konwencjonalnego materiału siewnego oraz nasion i wegetatywnego materiału nasadzeniowego w gospodarstwach ekologicznych.

Kucharska Małgorzata