23 Listopad 2017    |    Adela, Felicyta, Klemens

menu górne

  • ASF

    UWAGA! AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

  • SIR

    Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich

  • Hotele SODR

    Nasze hotele w Modliszewicach i Sandomierzu zapraszają

  • Zapraszamy do SODR

    Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zaprasza 

Znaczenie mikroelementów dla zdrowia ludzi

Znaczenie mikroelementów dla zdrowia ludziMikroelementy są to składniki mineralne potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, które musza być dostarczone z pożywieniem. Warunkują one procesy życiowe organizmu, są składnikami komórek, enzymów i hormonów, a wydalane są z kałem, moczem i potem. Do mikroelementów ważnych dla zdrowia człowieka zaliczamy: żelazo, miedź, cynk, mangan, fluor, jod, selen i chrom. Oto ich najważniejsze zadania oraz składniki pokarmowe, które je zawierają.


1. Żelazo
Jest składnikiem niezbędnym do transportu tlenu w organizmie. Ponad połowa jego zawartości występuje w hemoglobinie, jest również kluczowym składnikiem wielu enzymów. Część żelaza magazynowane jest w wątrobie, śledzionie, nerkach i surowicy krwi w postaci kompleksów białkowo-żelazowych (ferrytyny). Żelazo spożywane jest z pokarmem w dwóch formach, jako żelazo hemowe i niehemowe. Żelazo hemowe występuje w czerwonym mięsie, podrobach i jest łatwiej przyswajalne. Żelazo niehemowe jest słabiej przyswajalne i występuje w pełnych ziarnach zbóż, roślinach strączkowych, warzywach takich jak pietruszka, szczypiorek, szpinak. W obecności witaminy C żelazo niehemowe jest dużo lepiej wchłaniane.


2. Miedź
Uczestniczy w syntezie hemoglobiny, jest niezbędna przy wytwarzaniu tkanki łącznej i kostnej. Odgrywa istotną rolę w metabolizmie lipidów i rozwoju tkanki nerwowej, wchodzi w skład enzymów uczestniczących w oddychaniu. Źródłem miedzi dla organizmu są: wątroba, ryby, orzechy, rośliny strączkowe, kasza gryczana, pełne ziarna zbóż, zielone warzywa liściaste. Zawartość miedzi w pokarmach zależy od jej poziomu w glebie.

3. Cynk
Jest elementem wielu enzymów odpowiedzialnych za metabolizm węglowodanów. Jest niezbędny do syntezy białek i kwasów nukleinowych, podnosi odporność organizmu, chroni przed tzw. wolnymi rodnikami, uczestniczy w wytwarzaniu wielu ważnych hormonów takich jak insulina, testosteron, tyroksyna. Bogatym źródłem cynku jest mięso, mleko i jego przetwory, pełnoziarniste produkty zbożowe, rośliny strączkowe warzywa, owoce.

4. Mangan
Jest składnikiem wielu enzymów biorących udział w syntezie białek, kwasów nukleinowych, przemianach cholesterolu. Jest pierwiastkiem niezbędnym do budowy prawidłowej struktury kości, ważny w procesach rozrodczych, prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Uczestniczy w procesie wytwarzania czerwonych krwinek. Źródłem manganu są orzechy, produkty zbożowe pełnego przemiału, rośliny strączkowe, warzywa liściaste, herbata – napar i czekolada.

5. Fluor
Jest pierwiastkiem niezbędnym do budowy kości, zębów, jest pomocny w zapobieganiu osteoporozie. Źródłem fluoru są woda fluorowana, ryby, herbata, żelatyna.

6. Jod 
Jest związany z hormonami tarczycy niezbędny do wzrostu organizmu i osiągnięcia dojrzałości płciowej. Reguluje przemiany energetyczne, pozwala utrzymać skórę i włosy w dobrym stanie. Źródłem jodu są sól jodowana, ryby morskie, kapusta, szpinak, szparagi, cebula i pomidory.

7. Selen
W połączeniu z witamina E działa jako antyoksydant, przez co ochrania komórki, błony komórkowe i DNA przed uszkodzeniami przez wolne rodniki. Stymuluje odporność oraz aktywność tarczycy, wspomaga walkę z chorobami sercowo-naczyniowymi i neurologicznymi. Źródłem selenu są ryby, mięso indycze, kukurydza, orzechy, kiełki.

8. Chrom
Reguluje metabolizm glukozy, obniża stężenie cholesterolu we krwi. Źródłem chromu są wątróbka, sery, groszek zielony, drożdże piwne, otręby. Znaczenie mikroelementów dla zdrowia człowieka jest bardzo duże. Należy zwrócić szczególna uwagę na prawidłowe odżywianie. Prawie zawsze, jako źródło mikroelementów podawane są pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, warzywa, produkty mięsne, mleko i jego przetwory oraz ryby. Prawidłowa dieta, w której bierze się pod uwagę dostarczenie organizmowi niezbędnych mikroelementów odgrywa duże znaczenie dla zachowania zdrowia oraz prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży.


Krzysztof Domagała

Literatura:
• Mikroelementy – materiały ze strony internetowej Fundacji Wybieram Zdrowie
• „Składniki mineralne w żywieniu ludzi i zwierząt”, Mariola Friedrich, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie