Ekologiczna uprawa pora

31.12.2025

Por jest rośliną dwuletnią, tworzącą krótką, jasną łodygę z tzw. piętką oraz ciemnozielone, długie i płaskie liście, dorastające do około 0,5 m wysokości. W drugim roku uprawy por wytwarza pędy kwiatostanowe o wysokości 1-2 m, zakończone białymi lub biało-różowymi kwiatami zebranymi w kuliste baldachy. W praktyce por uprawiany jest jednak jako roślina jednoroczna, aby wykorzystać — obok jadalnej cebuli — również jego ciasno upakowane liście.

Por jest warzywem o wielu cennych właściwościach odżywczych i prozdrowotnych, a także wspomagających odchudzanie. Jest bardziej dietetyczny niż cebula, którą może zastępować w wielu potrawach. Zbiór pora możliwy jest od końca lata aż do późnej jesieni, dzięki czemu stanowi on cenne źródło świeżych warzyw w okresie ograniczonej ich dostępności.

Pory uprawia się najczęściej z rozsady, którą należy przygotować w ogrzewanych tunelach foliowych lub ciepłych inspektach. Minimalny czas produkcji rozsady wynosi 8 tygodni, jednak dłuższy okres jej wytwarzania jest korzystniejszy, gdyż przekłada się na wyższy plon. Najlepsza jest rozsada sztywna, o grubości ołówka. Optymalne zagęszczenie rozsady wynosi od 1000 do 2000 szt./m². Zbyt duże zagęszczenie powoduje, że rozsada staje się wiotka i cienka, co negatywnie wpływa na plonowanie. Nasiona wysiewa się w lutym lub marcu.

Wskazane jest dokarmianie rozsady nawozami zawierającymi aminokwasy, kwasy humusowe oraz wyciągi z alg morskich. Preparaty te sprzyjają lepszemu rozwojowi systemu korzeniowego, poprawiają pobieranie składników pokarmowych przez rośliny oraz zwiększają ich tolerancję na czynniki stresowe.

Rozsadę wysadza się do gruntu w drugiej połowie maja, w rzędy oddalone od siebie o 67 cm, a w rzędzie co 10 cm, na głębokość 6-8 cm. Sadzenie wykonuje się na płask, choć możliwe jest także sadzenie na redlinach lub w bruzdach. Na około tydzień przed wysadzeniem w pole rozsadę należy zahartować, ograniczając podlewanie, a w przypadku rozsady produkowanej w skrzynkach — wystawiając ją na zewnątrz.

W pierwszych tygodniach po wysadzeniu podlewanie powinno być częste, lecz umiarkowane, aby nie doprowadzić do przelania młodych roślin.

Pod uprawę pora najlepiej nadają się gleby średnie: pyłowe oraz gliniasto-piaszczyste. Należy unikać gleb bardzo lekkich, piaszczystych oraz zbyt ciężkich. Optymalny odczyn gleby powinien mieścić się w zakresie pH 6,0-7,5. Por ma duże wymagania świetlne, dlatego nie należy uprawiać go w miejscach zacienionych ani w sąsiedztwie roślin o silnym wzroście.

Por wymaga skutecznej ochrony przed chwastami. Charakteryzuje się wolnym tempem wzrostu w początkowym okresie wegetacji oraz wzniesionym pokrojem i wąskimi blaszkami liściowymi, przez co słabo zakrywa powierzchnię gleby w międzyrzędziach - od wschodów aż do zbioru. Niekontrolowane zachwaszczenie plantacji pora może obniżyć plon nawet o 59%.

Spośród niechemicznych metod zwalczania chwastów najczęściej stosuje się pielenie mechaniczne. Zabiegi w międzyrzędziach powinny być wykonywane możliwie płytko, a każda kolejna uprawka nie głębiej niż poprzednia, aby nie wydobywać na powierzchnię niżej położonych nasion chwastów. Prace mechaniczne należy prowadzić w odległości co najmniej 5 cm od rośliny uprawnej, aby uniknąć uszkodzeń systemu korzeniowego.

Plon pora kształtuje się na poziomie około 20-30 t/ha. Głównymi czynnikami ograniczającymi plonowanie są niedobory składników pokarmowych, zwłaszcza azotu, brak nawadniania oraz niska jakość rozsady. Zbiór pora na małych plantacjach przeprowadza się ręcznie, natomiast na większych powierzchniach stosuje się wyorywacze lub kombajny.

Przechowywanie pora odbywa się w skrzyniopaletach umieszczonych w chłodniach, w temperaturze około 0°C. Niektórzy producenci ekologiczni decydują się również na przechowywanie w otwartych kopcach wykonanych z balotów słomy. Pory, po wstępnym oczyszczeniu z ziemi, ustawia się pionowo na cienkiej warstwie słomy pełniącej funkcję izolacyjną, a następnie kopiec przykrywa się włókniną i kolejną warstwą słomy, co zabezpiecza rośliny przed chłodem.

M. Komenda

Podobne wiadomości:

wszystkie wiadomości poprzednia następna