Kolejne wydarzenia w świętokrzyskich gospodarstwach demonstracyjnych


21.11.2025

Logotypy: Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich Plus, Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach, Unia Europejska (z tekstem: Dofinansowane przez Unię Europejską)



W połowie listopada odbyły się aż trzy szkolenia o charakterze praktycznym w gospodarstwach demonstracyjnych z województwa świętokrzyskiego. Demonstracje poświęcone były różnym tematom, ale wspólnym mianownikiem była chęć dzielenia się swoimi pomysłami na prowadzenie niestandardowych metod produkcji rolniczej, które zwiększają efektywność, wspierają zrównoważony rozwój i otwierają nowe możliwości dla gospodarstw.

Pierwsza demonstracja odbyła się w gospodarstwie „Manufaktura Anety”. Jest to gospodarstwo sadownicze prowadzone przez Państwa Anetę i Krzysztofa Grochowskich w miejscowości Wola Żyzna w gminie Szydłów. Druga i trzecia demonstracja odbyły się w gospodarstwach pasiecznych: u Anny i Andrzeja Markiewiczów w miejscowości Modliszewice oraz w Pasiece rodzinnej „Cichy” prowadzonej przez Elżbietę i Sławomira Cichych w miejscowości Miłaków.

Szkolenie „Dywersyfikacja źródeł dochodu w gospodarstwie sadowniczym — przetwórstwo, marketing i sprzedaż bezpośrednia w praktyce” — „Manufaktura Anety”

Państwo Grochowscy prowadzą swoje gospodarstwo od ponad 20 lat, zaczynając na niewielkiej powierzchni z 1,5 hektarowym sadem śliwkowym. Dzięki uporowi, pasji i konsekwencji w działaniu powiększyli gospodarstwo do 20 ha. Rosną tu głownie śliwy, jabłonie i borówka amerykańska. Państwo Grochowscy mogą pochwalić się tym, że postanowili nie tylko produkować smaczne i zdrowe owoce, ale również postanowili je przetwarzać. To tutaj, pod marką „Manufaktura Anety”, powstają naturalne powidła, konfitury, dżemy, soki, kompoty, susze i wiele innych produktów, które zdobywają uznanie nie tylko u konsumentów ale są również nagradzane w kulinarnych konkursach. Najważniejsze jednak jest to, że podczas różnych szkoleń Pani Aneta chętnie opowiada innym rolnikom jak prowadzi gospodarstwo i jak zwiększa jego dochodowość poprzez sprzedaż własnych produktów.  

Szkolenie miało charakter teoretyczno-praktyczny — część merytoryczną połączono z warsztatami w gospodarstwie. Uczestnicy poznali zasady krótkich łańcuchów dostaw, sprzedaży bezpośredniej i RHD, a także podstawy marketingu, etykietowania, pakowania, organizacji sklepu gospodarczego i promocji produktów lokalnych, co finalnie pozwoliło uczestnikom lepiej ocenić potencjał i możliwości rozwoju własnych gospodarstw.

„Dywersyfikacja działalności pszczelarskiej: nowe ścieżki rozwoju gospodarstw pasiecznych” — gospodarstwo pasieczne Anny i Andrzeja Markiewiczów

Państwo Markiewiczowie nie tylko prowadzą typową pasiekę, w której można kupić miód, ale wykorzystują również dostęp do naturalnych skarbów jakie dają im pszczoły i dzielą się nimi z innymi ludźmi — w swoją działalność wpletli elementu ekoturystyki i agroturystyki. Pszczelarstwo idealnie wpisuje się w te założenia, ponieważ ukazuje znaczenie pszczół w zapylaniu i zachowaniu bioróżnorodności, uświadamia zagrożenia wynikające ze nadmiernego stosowania pestycydów, zmian klimatycznych i zaniku siedlisk. Dzięki temu pszczelarstwo staje się ważnym i atrakcyjnym elementem ekoturystyki i agroturystyki, łącząc edukację przyrodniczą, ochronę środowiska i lokalne tradycje. W agroturystyce pszczelarstwo wzbogaca ofertę gospodarstw poprzez możliwość uczestniczenia w pracach pasiecznych pod opieką pszczelarza, udział w warsztatach (wyrobu świec z wosku, degustacji miodów, pokazu wirowania), a także dzięki sprzedaży lokalnych produktów pszczelich.

Nową formą dywersyfikacji działalności pszczelarskiej jest wykorzystanie domków do apiterapii. To niewielkie drewniane obiekty, w których ule umieszczone są pod łóżkami lub siedziskami i oddzielone bezpiecznymi przegrodami. W domku odczuwa się delikatne wibracje pracy pszczół, zapach wosku, propolisu i miodu oraz naturalny mikroklimat i łagodny szum pszczół, co tworzy relaksujące, sensoryczne doświadczenie bez kontaktu z owadami. Jako wciąż nowa atrakcja, domki apiterapeutyczne wyróżniają gospodarstwo na rynku i stanowią dodatkowe źródło dochodu niezależne od sezonu miodowego.

Kolejnym przykładem możliwości jakie daje pasieka było omówienie realizacji programów pszczelarskich w gospodarstwach edukacyjnych. Właściciele zaprezentowali możliwości wykorzystania pasieki jako narzędzia edukacyjnego w pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Omówili różnorodne formy zajęć realizowanych w gospodarstwach edukacyjnych, łączących wiedzę przyrodniczą, praktyczne doświadczenia oraz aktywność w terenie. Przykłady obejmują programy wprowadzające w świat pszczół i produkcji miodu, warsztaty praktyczne związane z pracą w pasiece, zajęcia terenowe poświęcone zapylaczom lub warsztaty kulinarno-kosmetyczne oparte na produktach pszczelich.

Przy okazji prezentacji pasieki pszczelarze przygotowali również degustację własnych produktów. Uczestnicy mogli spróbować różnych odmian miodu oraz wyrobów wytwarzanych w gospodarstwie, a szczególnym zainteresowaniem cieszyła się nowość w ofercie — miód kremowany, charakteryzujący się delikatną, aksamitną konsystencją i łagodnym smakiem. Degustacja stała się okazją do rozmów o sposobach pozyskiwania miodu, różnicach między jego odmianami oraz o procesie kremowania, który nadaje produktowi wyjątkową strukturę. Dzięki tak szerokiemu zakresowi działań pasieka staje się wszechstronnym środowiskiem edukacyjnym sprzyjającym rozwojowi wiedzy przyrodniczej, ekologicznej i praktycznych kompetencji.

„Innowacyjne metody przygotowania pasieki do zimowli — dobre praktyki i rozwiązania” — gospodarstwo pasieczne „Cichy”

W trakcie tego szkolenia gospodarze zaprezentowali nowoczesne metody przygotowania rodzin pszczelich do zimowli oraz najważniejsze wyzwania, z jakimi mierzą się współczesne pasieki. Program łączył część teoretyczną z praktycznymi pokazami w pasiece. W części teoretycznej Pan Sławomir omówił kluczowe zagadnienia związane z okresem zimowy w pasiece oraz przedstawił najważniejsze czynniki wpływające na przeżywalność pszczół, m.in. zmiany klimatyczne, zaburzenia fenologiczne, presję chorób i czynniki środowiskowe. Omówił nowoczesne technologie monitoringu pasiek, w tym czujniki temperatury, wilgotności, wagi uli oraz systemy zdalnego odczytu danych, wraz z przykładami interpretacji wyników. Przedstawił również nowe materiały i konstrukcje uli poprawiające mikroklimat zimowy oraz biotechniczne i naturalne metody walki z warrozą, kładąc nacisk na bezpieczne i ekologiczne działania przed zimą. Dodatkowo omówione zostały zasady żywienia pszczół oraz selekcji rodzin odpornych na stres środowiskowy. Część praktyczna obejmowała pokaz przygotowania rodzin do zimowli — przegląd uli, ocenę zapasów i kondycji pszczół — a także prezentację rozwiązań technicznych stosowanych w pasiece, takich jak wentylacja, ochrona przed wilgocią i ustawienie uli. Uczestnicy poznali również działanie podstawowych narzędzi monitorujących warunki w ulu.

Najważniejszym aspektem ww. wydarzeń była możliwość połączenia wiedzy teoretycznej z faktyczną praktyką, co jest główną ideą tworzenia i funkcjonowania gospodarstw demonstracyjnych.

Jarosław Nowak
Koordynator KSGD

Szkolenia praktyczne w gospodarstwach demonstracyjnych [fot. J. Nowak]

24 zdjęcia

Informacje o operacji:

Ww. szkolenia realizowane były w ramach operacji własnej KSOW+ pt. „Gospodarstwa demonstracyjne: nauka przez doświadczenie”. Celem operacji jest wsparcie rozwoju sieci gospodarstw demonstracyjnych w województwie świętokrzyskim w dwóch najważniejszych aspektach: zwiększenie zainteresowania prowadzeniem gospodarstw demonstracyjnych (poprzez zapoznanie zainteresowanych prowadzeniem takiej działalności z ideą istnienia KSGD, sposobem ich zakładania i funkcjonowania oraz korzyści wynikających z ich prowadzenia) oraz upowszechnienie informacji o istnieniu gospodarstw demonstracyjnych (poprzez prowadzenie szkoleń praktycznych w gospodarstwach należących do KSGD).

Operacja dofinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 - Schemat II Pomocy Technicznej WPR 2023-2027 - Wsparcie operacji realizowanych w ramach KSOW+. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Więcej o KSOW+:

https://www.sodr.pl/ksowplus

https://www.ksowplus.pl/

https://www.facebook.com/ksowplus

Podobne wiadomości: