Wielofunkcyjny rozwój gospodarstw rolnych — konferencja podsumowująca
Rozdrobnienie gospodarstw rolnych oraz ich niska dochodowość w województwie świętokrzyskim powodują, że wielu rolników rezygnuje z produkcji lub poszukuje alternatywnych źródeł dochodu w ramach gospodarstwa. Jednocześnie brakuje miejsc oferujących usługi agroturystyczne, edukacyjne, terapeutyczne czy opiekuńcze, które mogłyby odpowiadać na potrzeby społeczności lokalnych i jednocześnie stanowić stabilne źródło dochodu. Wielofunkcyjny rozwój gospodarstw, bazujący na połączeniu działalności rolniczej z usługami dodatkowymi i przetwórczymi, staje się coraz bardziej potrzebnym kierunkiem rozwoju obszarów wiejskich.
W odpowiedzi na te wyzwania Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zorganizował 18 listopada 2025 r. konferencję pn. „Wielofunkcyjny rozwój gospodarstw rolnych”, realizowaną w ramach operacji własnej KSOW+ „Wielofunkcyjny rozwój gospodarstw rolnych w województwie świętokrzyskim”. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele MRiRW, CDR, środowisk naukowych, uczelni rolniczych, szkół branżowych, samorządów lokalnych, rolnicy, przetwórcy, doradcy i producenci żywności tradycyjnej. Rozbudowane grono odbiorców stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń oraz budowania sieci współpracy pomiędzy producentami a instytucjami wspierającymi rozwój obszarów wiejskich.
Ważnym elementem konferencji było przedstawienie doświadczeń i wniosków z wyjazdu studyjnego do Portugalii, podczas którego uczestnicy poznali praktyczne modele wielofunkcyjnego gospodarowania stosowane w Europie Zachodniej. Przedstawiono funkcjonowanie gospodarstw łączących rolnictwo z agroturystyką, przetwórstwem, enoturystyką, usługami rekreacyjnymi i lokalnymi rynkami żywności. Zaprezentowano portugalskie inicjatywy oparte na krótkich łańcuchach dostaw, w których rolnicy bezpośrednio sprzedają produkty odbiorcom końcowym — w gospodarstwach, lokalnych sklepach, centrach turystycznych i punktach degustacyjnych.
Wśród najważniejszych wniosków merytorycznych z wyjazdu podkreślono, że:
- w Portugalii rozwój usług towarzyszących rolnictwu (agroturystyka, gastronomia, produkt lokalny) stał się kluczowym elementem stabilizacji dochodów, szczególnie w gospodarstwach rodzinnych,
- sukces inicjatyw opiera się na ścisłej współpracy lokalnych producentów, władz samorządowych oraz partnerów turystycznych,
- rolnicy tworzą wspólne marki i kooperatywy, które pomagają w promocji produktów i ich profesjonalnej sprzedaży,
- lokalne rynki żywności są wspierane przez czytelne oznakowanie produktów, certyfikację oraz przewodniki kulinarne,
- efektywny rozwój wielofunkcyjnych gospodarstw wymaga stabilnych sieci współpracy, profesjonalnego marketingu oraz dopracowania narracji związanej z pochodzeniem produktu,
- kluczem jest wysoka jakość, autentyczność i wykorzystanie zasobów krajobrazowych oraz kulturowych regionu.
Zwrócono uwagę, że podobne rozwiązania mogą zostać z powodzeniem wykorzystane w województwie świętokrzyskim, szczególnie w gospodarstwach oferujących żywność tradycyjną i wysokiej jakości.
Ważnym punktem konferencji była także prezentacja działań ŚODR związanych z rozwojem sprzedaży bezpośredniej oraz promocją żywności tradycyjnej. Przedstawiono rolę marki „Świętokrzyska Kuźnia Smaków”, która wspiera producentów w budowaniu rozpoznawalności, ułatwia wprowadzanie produktów na rynek oraz integruje lokalną społeczność wokół tradycji kulinarnych regionu. Marka ta, oparta na walorach kulturowych i jakościowych, stanowi ważne narzędzie promocji żywności wysokiej jakości i rozwija krótkie łańcuchy dostaw.
Konferencja stworzyła przestrzeń do upowszechniania dobrych praktyk, wymiany wiedzy oraz współpracy międzysektorowej. Uczestnicy podkreślali, że wielofunkcyjny rozwój gospodarstw — wspierany przykładami z Portugalii, omówieniem interwencji I.10.7 oraz promocją lokalnych produktów — może stać się realną szansą na zwiększenie dochodów i profesjonalizację działalności rolniczej w województwie świętokrzyskim. Wydarzenie potwierdziło również, jak ważną wartością jest budowanie trwałych sieci współpracy między rolnikami, naukowcami, samorządami i instytucjami doradczymi.
Lilianna Pałgan
Wielofunkcyjny rozwój gospodarstw rolnych — konferencja podsumowująca projekt KSOW+
Konferencja zrealizowana została w ramach operacji własnej Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Plus (KSOW+) pn. „Wielofunkcyjny rozwój gospodarstw rolnych w województwie świętokrzyskim” (Plan operacyjny KSOW+ na rok 2025). Cel operacji było podjęcie działań mających na celu rozwój gospodarstw wielofunkcyjnych w województwie świętokrzyskim, w tym dostarczenie aktualnej wiedzy i wskazanie dobrych praktyk w zakresie funkcjonujących gospodarstw społecznych w Polsce i w Portugalii, nawiązanie współpracy i budowanie sieci kontaktów pomiędzy lokalnymi producentami żywności regionalnej i tradycyjnej z województwa świętokrzyskiego w oparciu o markę lokalną „Świętokrzyska Kuźnia Smaków” (ŚKS), a także przekazanie informacji nt. interwencji PS WPR wspierających działalność pozarolniczą. Operacja zapewni transfer wiedzy na temat nowych rozwiązań w zakresie wytwarzania, promocji i sprzedaży produktów lokalnych, a także dostarczy informacji nt. interwencji PS WPR wspierających produkcję i sprzedaż w ramach krótkich łańcuchów dostaw oraz wymianę doświadczeń pomiędzy aktywnymi gospodarstwami a osobami zainteresowanym rozpoczęciem wielofunkcyjnej działalności gospodarstw.
Operacja dofinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027, Schemat II Pomocy Technicznej - Wsparcie operacji realizowanych w ramach KSOW+. Instytucją zarządzającą PS WPR 2023-2027 jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Podobne wiadomości:
- [Wideo] „Nowoczesne rolnictwo przyszłością dla młodych” – warsztaty polowe w Sandomierzu-Mokoszynie 2026-05-21
- Zapraszamy na warsztaty „Nowoczesne technologie w ogrodnictwie z uwzględnieniem rozwiązań autonomicznych i mechanizacyjnych” 2026-05-11
- Operacja partnerska KSOW+: ZSCKR Sandomierz-Mokoszyn i ŚODR Modliszewice 2026-05-05
- KSOW+ przybliża rolnikom instrumenty wsparcia z PS WPR 2023-2027 2026-05-05
- KSOW+ wspiera Rolnictwo 4.0 – relacja ze szkolenia 2026-05-05
- „Rolnictwo 4.0 – innowacje, technologie i rozwój nowoczesnego rolnictwa” – relacja ze szkolenia 2026-05-05
- „Dobre praktyki w pszczelarstwie” – partnerska konferencja KSOW+ w Bałtowie 2026-04-27
- [Wideo] Dopłaty bezpośrednie 2026 – najważniejsze zmiany, uproszczenia i nowe wsparcie! 2026-04-21
- Konferencja „Wymogi formalno-prawne – działalność KGW w praktyce” w Chrobrzu 2026-04-02
- Zaproszenie na konferencję i warsztaty dotyczące turystyki wiejskiej – Targi Kielce 2026-04-02