Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach Modliszewice, ul. Piotrkowska 30, 26-200 Końskie

Strona główna/Informacje branżowe/Węgiel wzbogaca… gleby

Węgiel wzbogaca… gleby

2019-10-11

Dwutlenek węgla (CO2) jest wskazywany przez ekologów jako główny sprawca ocieplenia klimatu. Obecnie są opracowywane plany ograniczenia emisji do atmosfery o 30% do 2030 r. Możemy to osiągnąć poprzez uprawę odpowiednich roślin powodujących wzrost zawartości próchnicy glebowej i szereg działań agrotechnicznych.

Sekwestracja glebowa to deponowanie węgla w glebie w postaci związków próchnicznych lub innych związków organicznych

Według badań IUNG Puławy w 2015 roku zawartość procentowa próchnicy wynosiła średnio 1,94%. Najczęściej zawartość próchnicy była określana jako średnia i wynosiła od 1 do 2%, a gleby te stanowiły 63% ogółu badanych gleb. Skład chemiczny próchnicy jest określony i wynosi C - 60% , O2 - 30%, N - 6%, P - 1,2%. Gleby zawierają dwa razy więcej węgla 1500 MT, niż atmosfera ziemska. Ocenia się, że sekwestracja węgla w glebach może wynosić 2,4 g C/m2 rocznie. Ważnym zagadnieniem jest konstrukcja płodozmianu z odpowiednim udziałem roślin mających dodatnią kumulację węgla tj. strączkowych, wieloletnich pastewnych, motylkowych, poplonów, na­­­wozów zielonych, przyorywanie słomy i stosowanie nawozów naturalnych. W 2004 r. w Niemczech Stowarzyszenie Niemieckich Instytutów Rolniczych opracowało metodę bilansowania próchnicy glebowej.

Tabela. 1. Zmiany zasobów próchnicy glebowej w kg Humus-C, ha, rok dla różnych upraw i MO wnoszonej do gleby

Rodzaje upraw

kg Humus-C

Wart. dolna

Wart. górna

Buraki cukrowe

-760

-1300

Ziemniak

-760

-1000

Kukurydza na ziel./kiszonkę

-560

-800

Zboża, oleiste, włókniste

-280

-400

Strączkowe

+160

+28

Wieloletnie pastewne w plonie głównym

+600

+800

Wsiewki motylkowatych

+200

+300

Masa organiczna (MO) t:

Słoma

Liście buraczane        

Obornik świeży

Obornik przefermentowany  

Obornik przekompostowany

Gnojowica świńska   

Gnojowica bydlęca

Pomiot ptasi

Kompost        

 

80÷110

+8

+34

+40

+62

+8

+9

+22

+58

 Z powyższych wartości wylicza się bilans (saldo węgla). Za optymalny przyjmuje się zakres od -75 do +100, a za bardzo zły - poniżej -200. W Polsce saldo oblicza się z współczynników degradacji SO zawartych w Kodeksie Dobrej Praktyki Rolniczej. Za praktyki sprzyjające sekwestracji węgla w glebie uważa się uprawę bezorkową i siew pasowy. Ogólna zasada zakłada minimum uprawy, ponieważ węgiel zawarty w związkach organicznych ulega mineralizacji. W Europie kilka krajów wystąpiło z inicjatywą „4 per 1000”. Jej twórcy zakładają, że zwiększenie zawartości węgla w glebach o 0,4% zrównoważyłoby emisję węgla do atmosfery ze źródeł przemysłowych.

Próchnica glebowa, jej odpowiednia zawartość i jakość mają duży wpływ na żyzność gleb i większe plonowanie roślin. A większe plonowanie roślin to większe dochody rolników. Właściwy płodozmian, odpowiedni dobór roślin, wysiew poplonów i stosowanie obornika oraz odpowiednia uprawa gleby to działania chroniące klimat i redukujące CO2.

Krzysztof Domagała

Źródło:

  • A. Faber. Możliwości zwiększenia sekwestracji węgla w glebie - prezentacja PD, IUNG PIB Puławy
  • Tadeusz Pałosz, Rolnicze i środowiskowe znaczenie próchnicy glebowej i metoda jej badania. Politechnika Koszalińska
 

 

udostępnij
do góry