Podsumowanie projektu „Gospodarstwa demonstracyjne: nauka przez doświadczenie”

30.12.2025

Logotypy: Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich Plus, Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach, Unia Europejska (z tekstem: Dofinansowane przez Unię Europejską)

Projekt „Gospodarstwa demonstracyjne: nauka przez doświadczenie” był kompleksowym przedsięwzięciem edukacyjnym ukierunkowanym na rozwój i wzmocnienie sieci gospodarstw demonstracyjnych w województwie świętokrzyskim. Jego głównym celem było zwiększenie zainteresowania prowadzeniem gospodarstw demonstracyjnych oraz upowszechnienie wiedzy o ich funkcjonowaniu jako skutecznego narzędzia transferu wiedzy, innowacji i dobrych praktyk rolniczych.

Projekt realizowany był w formule opartej na bezpośrednim doświadczeniu, praktyce i kontakcie z gospodarstwem, co pozwoliło uczestnikom nie tylko zdobywać wiedzę, ale także obserwować realne rozwiązania funkcjonujące w codziennej praktyce rolniczej. Założeniem projektu było pokazanie gospodarstw demonstracyjnych jako miejsc łączących teorię z praktyką, naukę z doświadczeniem rolnika oraz innowacje z realnymi warunkami produkcyjnymi. Tak rozumiana formuła edukacyjna sprzyja budowaniu zaufania do nowych rozwiązań oraz ułatwia ich wdrażanie w gospodarstwach.

Szkolenia i warsztaty praktyczne

Największą część projektu stanowiły szkolenia i warsztaty praktyczne realizowane w ciągu całego 2025 roku bezpośrednio w gospodarstwach demonstracyjnych, placówkach oświatowych oraz na polu doświadczalnym ŚODR Modliszewice. Miały one charakter terenowy, warsztatowy i pokazowy, a ich tematyka była ściśle powiązana z profilem gospodarstw oraz aktualnymi wyzwaniami stojącymi przed rolnictwem. Zrealizowane szkolenia to:

14 maja 2025 r. — gospodarstwo „Kozi Smak” w Złotej — tematyka: dywersyfikacja działalności w oparciu o produkcję ekologiczną i przetwórstwo mleka koziego.
14 maja 2025 r. — gospodarstwo rolne w Błogoszowie (gm. Oksa) — tematyka: nowoczesne technologie w produkcji roślinnej i rolnictwo 4.0.
3 czerwca 2025 r. — Zespół Szkół CKR w Sandomierzu-Mokoszynie — tematyka: gleba w praktyce — struktura, życie i znaczenie dla upraw.
12 czerwca 2025 r. — Winnica Avra w Szydłowie — tematyka: znaczenie gleby w uprawach winorośli.
16 czerwca 2025 r. — ZS CKR w Chrobrzu — tematyka: gleba w praktyce — struktura, życie i znaczenie dla upraw.
18 czerwca 2025 r. — ZS CKR w Sichowie Dużym — tematyka: gleba w praktyce — struktura, życie i znaczenie dla upraw.
29 czerwca 2025 r. — pole doświadczalne ŚODR w Modliszewicach — tematyka: efektywna i zrównoważona produkcja roślinna w praktyce.
29 września 2025 r. — Winnica Rytwiany — tematyka: krótkie łańcuchy dostaw i sprzedaż bezpośrednia w produkcji wina.
13 listopada 2025 r. — gospodarstwo sadownicze w Szydłowie — tematyka: dywersyfikacja źródeł dochodu w gospodarstwie sadowniczym.
14 listopada 2025 r. — gospodarstwo pasieczne w Modliszewicach — tematyka: dywersyfikacja w działalności pszczelarskiej.
14 listopada 2025 r. — pasieka w Gowarczowie — tematyka: innowacyjne metody przygotowania pasieki do zimowli.
25 listopada 2025 r. — gospodarstwo rolne w Wilczkowicach — tematyka: prawidłowy udój i rutyna doju w praktyce.
15 grudnia 2025 r. — Winnica Avra w Szydłowie — tematyka: zarządzanie winnicą w zmieniającym się klimacie.
18 grudnia 2025 r. — gospodarstwo ekologiczne w Cisowie — tematyka: przygotowanie ekologicznego gospodarstwa do sezonu zimowego.
19 grudnia 2025 r. — gospodarstwo rolne w Leszczach — tematyka: przetwarzanie czosnku w gospodarstwie rolnym.

Szkolenia i warsztaty umożliwiały uczestnikom bezpośrednią obserwację procesów produkcyjnych, technologii, organizacji pracy oraz rozwiązań wdrażanych w gospodarstwach. Istotnym elementem była obecność rolników — gospodarzy, którzy dzielili się własnym doświadczeniem, a także doradców i naukowców uzupełniających przekaz o wiedzę merytoryczną. Ważną rolę odegrało również pole doświadczalne ŚODR w Modliszewicach, gdzie prezentowano doświadczenia odmianowe, technologie uprawy oraz metody diagnozy gleby.

Szkolenia, demonstracje i pokazy realizowane w ramach operacji "Gospodarstwa demonstracyjne - nauka przez doświadczenie” [fot. arch. ŚODR]

65 zdjęć

Krajowy wyjazd studyjny

Szczególnie istotnym i praktycznym elementem projektu był krajowy wyjazd studyjny, zrealizowany w dniach 15-17 października 2025 r. na terenie województwa dolnośląskiego. Jego celem było zapoznanie uczestników z funkcjonowaniem gospodarstw demonstracyjnych w innym regionie kraju oraz pokazanie w praktyce różnych modeli realizacji funkcji demonstracyjnej gospodarstw.

Uczestnicy odwiedzili cztery gospodarstwa demonstracyjne w miejscowościach: Jeżów Sudecki, Klecin, Krzeszów oraz Radków. Każda wizyta obejmowała prezentację gospodarstwa, omówienie zakresu prowadzonej działalności, sposobu organizacji demonstracji oraz roli gospodarstwa w systemie transferu wiedzy. Spotkaniom towarzyszyły dyskusje z rolnikami, wymiana doświadczeń oraz rozmowy dotyczące wyzwań i barier związanych z prowadzeniem gospodarstw demonstracyjnych. Tematyka wyjazdu koncentrowała się głownie wokół:

praktycznych aspektów prowadzenia gospodarstwa demonstracyjnego,
organizacji pokazów i szkoleń,
roli rolnika jako edukatora i praktyka,
współpracy z doradztwem rolniczym i nauką,
możliwości dywersyfikacji działalności poprzez funkcję demonstracyjną.

Wyjazd studyjny miał charakter edukacyjny, inspirujący i integrujący, a zdobyte doświadczenia stanowiły ważny punkt odniesienia dla dalszego rozwoju sieci gospodarstw demonstracyjnych w regionie. Wyjazd studyjny miał charakter edukacyjny, inspirujący i integrujący, a zdobyte podczas niego doświadczenia stały się istotnym punktem odniesienia dla dalszego rozwoju sieci gospodarstw demonstracyjnych w regionie. Wnioski płynące z wyjazdu jednoznacznie wskazały, że gospodarstwa demonstracyjne są najbardziej efektywne wówczas, gdy prezentują rozwiązania możliwe do realnego wdrożenia w innych gospodarstwach. Kluczową rolę odgrywa przy tym osobiste zaangażowanie rolnika — gospodarza oraz jego praktyczne doświadczenie, a sama funkcja demonstracyjna może stanowić ważny element rozwoju i dywersyfikacji działalności gospodarstwa.

Wyjazd studyjny „Gospodarstwa demonstracyjne - nauka przez doświadczenie”

16 zdjęć

Konferencja podsumowująca

Zwieńczeniem projektu była konferencja „Gospodarstwa demonstracyjne w praktyce — przykłady, inspiracje, współpraca”, która odbyła się 9 grudnia 2025 r. w siedzibie ŚODR w Modliszewicach. Konferencja miała charakter podsumowujący i refleksyjny oraz stanowiła forum wymiany doświadczeń pomiędzy rolnikami, doradcami, naukowcami i przedstawicielami instytucji. Podczas wydarzenia poruszono zagadnienia dotyczące roli gospodarstw demonstracyjnych w systemie transferu wiedzy, oczekiwań rolników wobec Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, efektów uczestnictwa gospodarstw w sieci, a także znaczenia innowacji, nowoczesnych technologii, rolnictwa 4.0, teledetekcji i wykorzystania dronów w praktyce rolniczej oraz roli nauki i współpracy w ramach systemu AKIS.

Wnioski z konferencji potwierdziły, że gospodarstwa demonstracyjne należą do najskuteczniejszych narzędzi przekazywania wiedzy w rolnictwie, a ich największą wartością jest możliwość bezpośredniej obserwacji rozwiązań w warunkach rzeczywistych oraz budowanie zaufania do innowacji i nowych technologii.

Konferencja "Gospodarstwa demonstracyjne w praktyce" [M. Pakuła, M. Wiaderny]

52 zdjęcia

Efekty realizacji projektu

Łącznie we wszystkich formach realizacji projektu — szkoleniach i warsztatach, wyjeździe studyjnym oraz konferencji — udział wzięło 739 osób. Projekt przyczynił się do zwiększenia świadomości znaczenia gospodarstw demonstracyjnych, wzmocnienia współpracy pomiędzy rolnikami, doradcami i nauką oraz stworzenia solidnych podstaw do dalszego rozwoju tej formy działalności w województwie świętokrzyskim. Realizacja projektu jednoznacznie potwierdziła, że gospodarstwa demonstracyjne są niezbędnym elementem nowoczesnego systemu rozwoju rolnictwa. Stanowią one przestrzeń, w której wiedza teoretyczna spotyka się z praktyką, a innowacje są weryfikowane w realnych warunkach gospodarstwa. Dzięki temu rolnicy zyskują zaufanie do nowych rozwiązań i chętniej je wdrażają. Gospodarstwa demonstracyjne pełnią dziś rolę łącznika pomiędzy nauką, doradztwem i praktyką rolniczą. Umożliwiają skuteczny transfer wiedzy, wspierają dywersyfikację działalności gospodarstw, sprzyjają innowacyjności oraz budują współpracę i wymianę doświadczeń. Ich rozwój jest szczególnie istotny w kontekście rosnących wyzwań ekonomicznych, środowiskowych i społecznych stojących przed rolnictwem. Projekt „Gospodarstwa demonstracyjne: nauka przez doświadczenie” pokazał, że inwestowanie w rozwój sieci gospodarstw demonstracyjnych jest działaniem celowym, efektywnym i długofalowym. To właśnie poprzez praktykę, bezpośrednie doświadczenie i współpracę możliwe jest budowanie nowoczesnego, konkurencyjnego i zrównoważonego rolnictwa, odpowiadającego na potrzeby współczesnych obszarów wiejskich.

Lilianna Pałgan, Jarosław Nowak

Informacje o operacji:

Projekt zrealizowany został w ramach operacji własnej Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Plus (KSOW+) pt. „Gospodarstwa demonstracyjne: nauka przez doświadczenie” (Plan operacyjny KSOW+ na rok 2025). Operacja realizowana przez Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach. Operacja dofinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 — Schemat II Pomocy Technicznej WPR 2023-2027 — Wsparcie operacji realizowanych w ramach KSOW+. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 — Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Cel operacji: wsparcie rozwoju sieci gospodarstw demonstracyjnych w województwie świętokrzyskim w dwóch najważniejszych aspektach: zwiększenie zainteresowania prowadzeniem gospodarstw demonstracyjnych (poprzez zapoznanie zainteresowanych prowadzeniem takiej działalności z ideą istnienia SGD, sposobem ich zakładania i funkcjonowania oraz korzyści wynikających z ich prowadzenia) oraz upowszechnienie informacji o istnieniu gospodarstw demonstracyjnych (poprzez prowadzenie szkoleń praktycznych w gospodarstwach należących do SGD).

Podobne wiadomości:

wszystkie wiadomości poprzednia następna