Nowe zasady stosowania kaptanu w sadownictwie
Kaptan to bardzo popularna substancja aktywna stosowana w ochronie roślin sadowniczych. W 2025 roku wchodzą nowe przepisy dotyczące stosowania kaptanu i wprowadzające ograniczenia w stosowaniu tej ważnej dla sadowników substancji aktywnej. Celem zmian jest ochrona środowiska i poprawa bezpieczeństwa.
Zgodnie z najnowszymi regulacjami dużym zmianom uległy zasady stosowania kaptanu. Zmiany obejmują redukcję dopuszczalnych dawek o 61%, zakaz stosowania kaptanu w uprawach kwitnących oraz konieczność zastosowania precyzyjnych technologii aplikacji środka.
Osiągnięcie redukcji dawek o 61% będzie wymagało od sadowników zmiany w aplikacji środka, w tym zmiana objętości wody użytej do oprysku. Jednak prawdopodobnie stężenie cieczy roboczej oraz liczba aplikacji pozostaną bez zmian. W celu zwiększenia precyzji przy aplikacji kaptanu w sadach przy stosowaniu tej substancji będą konieczne precyzyjne techniki opryskiwania. Konieczne będzie użycie rozpylaczy ograniczających znoszenie, użycie opryskiwaczy z osłonami, opryskiwaczy tunelowych lub urządzeń wyposażonych w czujniki sterujące dawką cieczy. Nowoczesne technologie pozwolą na ograniczenie strat środka ochrony roślin w wyniku znoszenia, również na glebę co najmniej o 20% w porównaniu do standardowych metod aplikacji.
Jednym z bardzo ważnych elementów nowych regulacji jest wprowadzenie zakazu stosowania kaptanu w uprawach kwitnących. W celu ochrony pszczół i innych zapylaczy opryskiwanie tym fungicydem będzie możliwe wyłącznie poza okresem kwitnienia. Sadownicy muszą również zadbać o eliminację kwitnących chwastów w opryskiwanych kwaterach.
W sezonie 2025 będzie można stosować kaptan na dotychczasowych zasadach. Jednak polscy sadownicy mają wiele obaw i niepewności co do następnych sezonów.
Zasady stosowania kaptanu przewidują okres przejściowy, w którym możliwe będzie wykorzystywanie produktów z dotychczasową etykietą. Zgodnie z wytycznymi europejskimi środki ochrony roślin zawierające kaptan, z zaleceniami w etykietach na dotychczasowych zasadach, mogą być sprzedawane do 31 lipca 2025 roku, a stosowanie ich przez sadowników będzie dozwolone do 31 grudnia 2025 roku.
Mimo że kaptan uzyskał ponowne zatwierdzenie jako środek ochrony roślin, dalsze jego stosowanie zależy od spełnienia rygorystycznych wymogów. To ważna informacja dla sadowników, gdyż bez tego środka skuteczna ochrona polskich sadów jest niemożliwa.
Wprowadzone regulacje mogą skutkować wyeliminowaniem tego fungicydu z wielu gospodarstw sadowniczych, zwłaszcza z tych, które nie posiadają precyzyjnego sprzętu do aplikacji lub w których zakup nowoczesnego sprzętu będzie niemożliwy ze względów ekonomicznych.
Obecnie fungicyd dostępny jest z etykietą z dotychczasowymi zaleceniami. Każdy sadownik musi pamiętać, że obowiązującym dokumentem jest aktualna etykieta środka i jest zobowiązany do przestrzegania zaleceń w niej zawartych dotyczących zasad stosowania środka.
Firmy produkujące kaptan są zobowiązane przestrzegać regulacji KE i przygotowują się do nowych wytycznych. Jedna tak długo, jak obowiązują dotychczasowe zezwolenia, produkty zawierające kaptan będą w obrocie z dotychczasowymi etykietami.
Mimo że w sezonie w 2025 roku będzie można stosować kaptan na dotychczasowych zasadach, to jednak wprowadzane zmiany w zakresie używania kaptanu będą wyzwaniem dla polskich sadowników, którzy nie wyobrażają sobie ochrony w sadach bez kaptanu.
W lipcu ubiegłego roku przedłużono zatwierdzenie na używanie kaptanu na kolejne 15 lat, jego europejska rejestracja została przedłużona do 31 października 2039 roku. Do państw członkowskich UE należy dostosowanie warunków stosowania środka do decyzji europejskiej.
Zgodnie z wrześniowym rozporządzeniem musi powstać nowa etykieta, nad którą trwają prace w Ministerstwie Rolnictwa, a produkty ze starą etykietą mogą być nadal sprzedawane do 31 lipca 2025 roku i zużyte przez sadownika do 31 grudnia 2025 roku.
Źródło:
Autor: Wiesława Kaczorek