Ochrona organizmów pożytecznych

Biorąc pod uwagę zakładanie plantacji roślin uprawnych, nie możemy pomijać tak ważnego zagadnienia, jakim jest ochrona organizmów pożytecznych.

Działanie to jest ważne z kilku powodów:

• organizmy pożyteczne przyczyniają się do prawidłowego zapylania roślin, a co za tym idzie – do uzyskiwania lepszej jakości plonów;
• wykorzystanie organizmów pożytecznych, które zwalczają szkodniki, przyczynia się do ograniczenia stosowania pestycydów w rolnictwie;
• ochrona organizmów pożytecznych stanowi ekonomiczne uzasadnienie dla gospodarstw, które czynnie uczestniczą w ich ochronie oraz tworzeniu miejsc bytowania;
• kolejnym powodem, którego nie sposób pominąć, jest obowiązek stosowania Integrowanej Ochrony Roślin, zawarty w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie wymagań integrowanej ochrony roślin.

W rozporządzeniu tym czytamy:

„§ 1. 1. Integrowana ochrona roślin obejmuje wszystkie dostępne działania i metody ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi, w tym stosowanie przede wszystkim działań lub metod niechemicznych, a w szczególności:

1. stosowanie płodozmianu, terminu siewu lub sadzenia oraz obsady roślin w sposób ograniczający występowanie organizmów szkodliwych;
2. stosowanie agrotechniki w sposób ograniczający występowanie organizmów szkodliwych, w tym stosowanie mechanicznej ochrony roślin;
3. wykorzystywanie odmian odpornych lub tolerancyjnych na organizmy szkodliwe oraz materiału siewnego wytworzonego i poddanego ocenie zgodnie z przepisami o nasiennictwie;
4. stosowanie nawożenia, nawadniania i wapnowania w sposób ograniczający występowanie organizmów szkodliwych;
5. przeprowadzanie czyszczenia i dezynfekcji maszyn, opakowań i innych przedmiotów, zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów szkodliwych;
6. ochronę organizmów pożytecznych oraz stwarzanie warunków sprzyjających ich występowaniu, w szczególności owadów zapylających i naturalnych wrogów organizmów szkodliwych – jeżeli stosowanie danego działania lub metody jest możliwe, pozwala na ograniczenie występowania organizmów szkodliwych lub efektywną ochronę roślin przed tymi organizmami, stwarza mniejsze zagrożenie dla środowiska niż działania lub metody chemiczne oraz jest ekonomicznie uzasadnione.”

Każdy z wyżej zacytowanych podpunktów stanowi wskazówkę i podpowiedź dla rolnika, jak postępować i jakie działania podejmować, aby w jego gospodarstwie wymóg stosowania Integrowanej Ochrony Roślin, w tym ochrony organizmów pożytecznych, był spełniony.

Ochrona czynna organizmów pożytecznych polega m.in. na:

• podejmowaniu decyzji o wykonaniu zabiegu zwalczania w oparciu o monitoring, z uwzględnieniem progów szkodliwości;
• ograniczaniu zabiegów do pasów brzegowych (w przypadku występowania pchełek czy chowaczy);
• stosowaniu zoocydów o działaniu selektywnym;
• znajomości biologii gatunków pożytecznych;
• stosowaniu upraw współrzędnych;
• trwałym zachowywaniu ostoi i siedlisk organizmów pożytecznych, takich jak: miedze, żywopłoty śródpolne, pomniki przyrody, oczka wodne, sterty gałęzi i kamieni, budki dla jeży oraz karmniki dla ptaków;
• bezwzględnym zakazie wypalania traw i innych pozostałości roślinnych wiosną.

Do organizmów pożytecznych zaliczamy m.in.: nicienie owadobójcze, pająki, pluskwiaki, sieciarki (złotookowate, mrówkolwowate), błonkówki (osowate, męczelkowate, mszycarzowate, gąsienicznikowate, bleskotkowate i kruszynkowate), drapieżne roztocza, skorki, muchówki (bzygowate, pryszczarkowate), chrząszcze (biedronkowate, trzyszczowate, biegaczowate, kusakowate, gnilikowate, omomiłkowate), ważki, płazy, gady, ptaki oraz ssaki.

Zainteresowanych odsyłam do publikacji Instytutu Ochrony Roślin – PIB w Poznaniu pt. „Organizmy pożyteczne w środowisku rolniczym”, w której przedstawiono zdjęcia wymienionych organizmów pożytecznych.

Małgorzata Miłek

Ochrona organizmów pożytecznych.[fot. M. Miłek]

12 zdjęć