Słonecznica orężówka – szkodnik nie tylko pomidora

Słonecznica orężówka jest szkodnikiem roślin uprawnych, a o jej pojawieniu dowiadujemy się w momencie, kiedy ją widzimy (pod warunkiem, że umiemy ją rozpoznać).

Obecny sezon wegetacyjny najwyraźniej sprzyjał pojawieniu się tego szkodnika, ponieważ jego występowanie jest uzależnione m.in. od warunków meteorologicznych ułatwiających migrację motyli słonecznicy.

Rozpoznanie zarówno motyli, jak i już żerujących gąsienic nie jest łatwe ze względu na zmienność ubarwienia jednych i drugich. Motyl słonecznicy ma ciało długości 18 mm, a rozpiętość skrzydeł dochodzi do 40 mm. Barwa skrzydeł może być od jasnoszarej, jasnożółtej albo ceglastiej, aż do czerwonobrązowej. Na skrzydłach da się zauważyć drobne plamki i paski – nieco ciemniejsze od barwy skrzydeł. Gąsienica po wykluciu z jaja osiąga wielkość do 50 mm, a jej barwa może być od zielonej, żółtej, różowej, czerwonobrązowej do prawie czarnej. Jedyną cechą stałą gąsienicy słonecznicy jest barwa linii biegnącej wzdłuż jej ciała. Dwa jasne pasy są rozdzielone jednym, trochę ciemniejszym pasem. Jednym ze stadiów rozwojowych słonecznicy jest poczwarka koloru mahoniowobrązowego.

Roślinami żywicielskimi słonecznicy są nie tylko pomidory, ale też ziemniak, papryka, tytoń, soja, fasola, groch oraz rośliny ozdobne. W warunkach Polski szkodnik daje tylko jedno pokolenie, które jako organizm polifagiczny (wielożerny) daje sobie bardzo dobrze radę pod względem zdobywanego pokarmu. Orężówka wygryza na owocach, np. pomidora czy papryki, okrągłe, nieregularne otwory, żeruje też na liściach, kwiatach i pędach.

Z powodu nieregularnego pojawiania się tego szkodnika najważniejszym czynnikiem w zwalczaniu jest szeroko pojęty monitoring – stosowanie pułapek feromonowych do odławiania pierwszych samców. Można wykorzystać również preparaty bakteryjne w momencie pojawienia się pierwszych gąsienic. Środki chemiczne można stosować, gdy pierwszy liść właściwy na pędzie głównym pomidora jest cały rozwinięty, do fazy widocznego piątego kwiatostanu.

Zapobieganie występowaniu słonecznicy w uprawie pomidora to:

• przestrzeganie wykonywania zabiegów agrotechnicznych,
• zwalczanie chwastów, na których motyle mogą składać jaja,
• usuwanie resztek pożniwnych,
• głęboka orka wydobywająca poczwarki na powierzchnię, gdzie poczwarki giną.

Małgorzata Miłek

Źródło: M. Rogowska, J. Sobolewski „Choroby i szkodniki warzyw”