Zimozielony urok mahonii

„Nikt jeszcze nie widział jej nago ni
W dezabilu ni
W sweterku ni
W letnim choćby garniturze.
Ona przez rok okrągły tkwi
W ciemnozielonej skórze….”
(L. J. Kern)

Mahonia ostrolistna to krzew będący rdzenną mieszkanką Himalajów oraz Ameryki Północnej. Szczególnie docenili ją mieszkańcy Oregonu, gdzie uzyskała status kwiatowego symbolu tego stanu. Jest bliską kuzynką znanych nam berberysów i przez pewien czas była z nimi krzyżowana, czego efektem był tzw. mahoberberys, spotykany głównie w arboretach.

Dlaczego warto mieć tę azjatycko-amerykańską piękność w polskim ogrodzie? Przede wszystkim dlatego, że jest to prawdziwie strojna panna — przez cały rok „ubrana” w gęsto osadzone, ciemnozielone, błyszczące liście, czyli roślina wiecznie zielona. W kwietniu i maju zachwyca złocistymi kwiatami, a jesienią i zimą zdobią ją grona granatowo-czarnych, lekko „oszronionych” owoców, przypominających leśne jagody. Obfitość owocowania zawdzięcza wrażliwym na dotyk pręcikom kwiatowym, które skutecznie „obmacują” owady i obsypują je pyłkiem.

To jednak nie koniec sezonowych przeobrażeń naszej bohaterki. Jej nazwa nie jest przypadkowa — jesienią liście nabierają czerwonych barw w charakterystycznym, mahoniowym odcieniu.

W warunkach polskich mahonia radzi sobie bardzo dobrze. Najlepiej rośnie w miejscach słonecznych lub półcienistych, na glebie żyznej, umiarkowanie wilgotnej i ubogiej w wapń. Jest wytrzymała na mrozy, choć zbrązowiałe wiosną gałązki bywają mylnie uznawane za efekt przemarznięcia. Najczęściej jest to jednak objaw niedostatku wody w okresie zimowym, spowodowanego bezśnieżną pogodą, długo zamarzniętą glebą oraz mroźnymi, wysuszającymi wiatrami.

Dlatego mahonię warto sadzić w miejscach zacisznych, ściółkować glebę wokół krzewu korą, torfem lub liśćmi, aby ograniczyć wysychanie, oraz podlewać ją, gdy tylko ziemia rozmarznie — zwłaszcza jeśli jesień była sucha.

Krzewy mahonii stosuje się zarówno do nasadzeń pojedynczych, jak i grupowych, a szczególnie efektownie prezentują się w nieformowanych żywopłotach. Mahoniowe gałązki i liście doskonale sprawdzają się w wiązankach, wiankach, wieńcach i stroikach.

Na koniec informacja dla osób praktycznie podchodzących do uroczych mieszkańców ogrodu — kwaśne, bogate w witaminy owoce z czerwonym sokiem nadają się do wyrobu win, nalewek, kompotów i galaretek. Nie wspominając już o tym, jak ogromną pociechą są one dla ptaków poszukujących pożywienia zimą.

E. Krempa