Coraz więcej rolników uprawia w Polsce soję
Soja (Glycine max), roślina z rodziny bobowatych grubonasiennych, jest uprawiana w Polsce od kilkudziesięciu lat. Jednak dopiero w ostatnich latach odnotowano znaczny wzrost powierzchni jej uprawy. Rolnicy mają obecnie do dyspozycji kilkadziesiąt odmian, w tym także odmiany polskie. Coraz lepiej poznają technologię uprawy soi, a dodatkowym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi tej produkcji jest duży popyt na nasiona soi niemodyfikowanej genetycznie ze strony przemysłu spożywczego i paszowego.

W tabeli przedstawiono, jak w ostatnich latach (2021-2025) rosła powierzchnia zasiewów soi w Polsce:
-
2021 r. - 25,5 tys. ha
-
2023 r. - 43,6 tys. ha
-
2024 r. - 80,0 tys. ha
-
2025 r. - 98,0 tys. ha
Do rozwoju uprawy soi w dużym stopniu przyczyniły się firmy nasienne, które oferują wiele odmian przystosowanych do warunków europejskich oraz prowadzą intensywną reklamę i promocję tej rośliny. Dzięki Inicjatywie Białkowej COBORU w Słupi Wielkiej kilkadziesiąt odmian soi jest corocznie badanych, a wyniki plonowania publikowane są w formie List Zalecanych Odmian. Organizowane są również Dni Soi, podczas których rolnicy mogą na miejscu zobaczyć poletka doświadczalne oraz uzyskać szczegółowe informacje dotyczące technologii uprawy.
ŚODR w Modliszewicach uczestniczył w Dniach Soi oraz organizował webinaria i wyjazdy rolników do SDOO w Słupi Jędrzejowskiej.
Osiągane przez rolników plony soi są zróżnicowane i najczęściej wynoszą od 2,5 do 3,5 t/ha. Niższe plony wynikają zazwyczaj z błędów agrotechnicznych.
Najczęściej popełniane błędy w uprawie soi:
-
brak zaprawiania nasion preparatami zawierającymi Bradyrhizobium japonicum - są to specjalistyczne szczepy bakterii brodawkowych przeznaczone do soi,
-
wysiew w zbyt zimną glebę - optymalna temperatura kiełkowania wynosi 8-10°C,
-
wysiew na polach o niskim pH gleby < 6>
-
niewłaściwa ilość wysiewu i gęstość siewu - normy wysiewu podawane są przez firmy nasienne dla danej odmiany i wynoszą zwykle 45-60 szt./m², czyli 4,0-4,5 j.s./ha.
Zwiększenie powierzchni zasiewów soi powoduje również wzrost presji chorób i szkodników. Do najczęściej występujących chorób należą m.in. fuzariozy, mączniak rzekomy oraz septorioza liści, natomiast wśród szkodników - oprzędziki, zmienniki oraz rusałka osetnik. Choroby i szkodniki soi należy zwalczać zgodnie z integrowanym programem ochrony soi, dostępnym na stronie internetowej IOR-PIB.
Polityka państwa, realizowana przez MRiRW, sprzyja zwiększaniu powierzchni upraw roślin bobowatych. Prowadzone są dopłaty do powierzchni upraw oraz do zakupu kwalifikowanego materiału siewnego. Zapotrzebowanie na produkty sojowe jest bardzo duże, co pozwala mieć nadzieję, że powierzchnia uprawy tej cennej rośliny będzie nadal rosła.
Oprócz bogatych w białko nasion (około 35%) zaletą soi jest także wnoszenie do gleby węgla organicznego z resztek pożniwnych oraz azotu biologicznego w ilości około 60 kg/ha, co korzystnie wpływa na żyzność gleby oraz plonowanie roślin następczych.
Krzysztof Domagała
Podobne wiadomości:
- Nowe odmiany grochu, łubinu i soi w krajowym rejestrze w 2026 r. 2026-02-16
- Technologia uprawy soi w polskim klimacie 2025-12-15
- Lista zalecanych odmian bobowatych grubonasiennych na 2025 rok 2025-02-18
- Oferta bobowatych grubonasiennych wzbogacona o nowe odmiany 2025-01-20
- Soja - najlepiej plonujące odmiany soi w doświadczeniach PDO w 2023 r. 2024-04-23