Ochrona zbóż na starcie

4.03.2026

Wiosna to wzmożony okres wzrostu dla pszenicy ozimej i innych zbóż ozimych. Rośliny o tej porze roku potrzebują jednocześnie składników odżywczych, biostymulacji, stosowania herbicydów oraz zwalczania chorób grzybowych. Intensywny, niezakłócony rozwój roślin we wczesnych fazach wzrostu jest efektem precyzyjnego zastosowania zabiegów ochrony chemicznej. Sukcesem jest uzyskanie wysokiego plonu, który zależy między innymi od właściwego zwalczania chorób grzybowych. Rolnicy muszą zapewnić skuteczną ochronę roślin przed niebezpiecznymi patogenami. Zboża uprawiane w naszym klimacie są narażone na całe spektrum chorób grzybowych. Skuteczne zabezpieczenie upraw wymaga zastosowania kompleksowej strategii ochrony, obejmującej zabiegi w ściśle określonych fazach rozwojowych, poparte rzetelną lustracją pól.

Ochrona zbóż na starcie

Niebywale istotnym aspektem związanym z ochroną fungicydową jest stosowanie substancji należących do różnych grup chemicznych, o odmiennych mechanizmach działania. Jest to szczególnie korzystne ze względu na zmniejszenie ryzyka wykształcenia odporności przez patogenne grzyby oraz efekt synergii, który znacząco zwiększa skuteczność oprysków. Planując zabieg ochronny, warto mieć świadomość, że niektóre substancje fungicydowe – oprócz bójczego działania na patogeny – mają również korzystny wpływ na fizjologię rośliny uprawnej, wymiernie wydłużając okres budowania plonu.

W Polsce ochrona fungicydowa zbóż ozimych obejmuje zazwyczaj 2 lub 3 podstawowe zabiegi grzybobójcze. Zwyczajowo nazywamy je: T1, T2, T3. Zabiegi te chronią uprawy przed grzybami powodującymi choroby podstawy źdźbła pszenicy oraz patogenami atakującymi dolne liście zbóż.

Celem pierwszego zabiegu T1 jest ochrona zbóż na początku wiosennej wegetacji, w tym przed chorobami podstawy źdźbła. W tym zakresie istotną rolę odgrywa substancja czynna o nazwie metrafenon, która skutecznie ogranicza rozwój grzybni i hamuje infekcje. Równie istotne jest zastosowanie fenpropidyny – substancji z grupy morfolin, działającej w niższych temperaturach, co czyni ją idealnym wyborem w chłodniejszych warunkach wczesnej wiosny. Uzupełnieniem ochrony jest tebukonazol, zapewniający szerokie spektrum działania przeciwko chorobom liści i źdźbła. Dodatkowo wykazano, że morfoliny i triazole stosowane w jednym zabiegu działają synergistycznie.

W zabiegu T2 koncentrujemy się na ochronie zbóż w kluczowym – ze względu na budowanie plonu – momencie, czyli w fazie liścia flagowego. Warto wówczas zadbać o poprawę kondycji roślin. Obok interwencyjnych triazoli warto sięgnąć po substancje z grup strobiluryn i karboksyamidów. Substancje te, oprócz zwalczania szerokiego spektrum patogenów, wpływają także na wydłużenie zieloności i żywotności liści, intensyfikując oraz wydłużając proces fotosyntezy, co pozytywnie wpływa na nalewanie ziarna. Ponadto zmniejszają stres oksydacyjny w roślinach, opóźniając procesy starzenia.

Zabieg T3 stosujemy w pszenicy i innych zbożach po fazie kłoszenia (BBCH 51–59). Ostatni zabieg fungicydowy w pszenicy zabezpiecza kłosy, aby wydały dobrej jakości plon. Kłosy oraz górne liście zbóż powinny być wolne od chorób grzybowych aż do fazy dojrzewania. Zabieg T3 zwalcza przede wszystkim patogeny z rodzaju Fusarium i chroni zboża przed skażeniem mykotoksynami oraz chorobami kłosów.

W obliczu wzmożonego występowania chorób grzybowych strategia ochrony musi zostać udoskonalona i dostosowana do zmieniających się warunków. Najlepsze efekty przynoszą działania kompleksowe – rozpoczęte jesienią i kontynuowane wiosną – pozwalające chronić plantację we wszystkich fazach wzrostu. Zaprawianie nasion jest również bardzo ważnym elementem ochrony. Właściwie dobrana strategia fungicydowa to inwestycja w wysokie plony.

Weronika Farys

Podobne wiadomości:

wszystkie wiadomości poprzednia następna