Metodyka właściwego pobierania próbek gleb do analiz chemicznych

21.10.2025

Każde gospodarstwo rolne powinno, choć raz na kilka lat, wykonać badanie chemiczne gleb ze swoich pól uprawnych. Analizy gleby przeprowadza się w celu oceny jej zasobności w składniki odżywcze (makro- i mikroelementy), określenia odczynu (pH), zawartości próchnicy oraz zasolenia. Pozwala to na optymalizację nawożenia, dostosowanie go do potrzeb konkretnych upraw, a także na obniżenie kosztów produkcji i ochronę środowiska. Badania pomagają również śledzić zmiany zachodzące w glebie oraz zapobiegać jej degradacji.

Jak przygotować się do prawidłowego pobrania próbek gleby do analizy?

Przed przystąpieniem do pobierania próbek należy sporządzić obrys lub dokładny szkic powierzchni użytków rolnych, z których mają być pobrane próbki do badań. Próbka końcowa powinna reprezentować obszar użytku rolnego o zbliżonych warunkach przyrodniczych (typ, rodzaj i gatunek gleby, ukształtowanie terenu) oraz agrotechnicznych (przedplon, uprawa, nawożenie). Powierzchnia użytku rolnego, z którego zostanie pobrana jedna próbka glebowa, nie może przekraczać 4 ha.

Próbki należy przygotować oddzielnie dla każdej uprawy i oznaczyć je oddzielnymi numerami, zgodnymi z numeracją działek ewidencyjnych. Aby sporządzić próbkę końcową, należy pobrać do 20 próbek pierwotnych z gleb ornych mineralnych, a z powierzchni gleb organicznych oraz trwałych użytków zielonych - do 40 próbek pierwotnych. Próbka końcowa nie może być mniejsza niż 0,5 kg.

Próbki pobiera się laską glebową lub innym odpowiednim przyrządem z wierzchniej warstwy gleby (0-20 cm), wykonując kolejno następujące czynności:

  • w miejscu pobierania próbki, glebę świeżo zaoraną należy przydeptać,

  • ustawić laskę pionowo do powierzchni gleby,

  • wcisnąć laskę do oporu (do wysokości poprzeczki ograniczającej),

  • wykonać pełny obrót i wyjąć laskę,

  • zawartość wgłębienia (zasobnika) przenieść do pojemnika,

  • po pobraniu wszystkich próbek pierwotnych, całość dokładnie wymieszać i napełnić opakowanie próbki końcowej,

  • próbkę trwale oznaczyć,

  • opakowanie zabezpieczyć, aby nie uległo uszkodzeniu podczas transportu.

Próbki glebowe nie powinny być pobierane:

  • na obrzeżach pola (do 5 m),

  • w miejscach po stogach i kopcach,

  • w rowach, bruzdach, kretowiskach i żwirowiskach,

  • w zagłębieniach i na ostrych wzniesieniach terenu.

Najbardziej odpowiednim okresem do pobierania próbek glebowych jest wiosna lub jesień, przed wysiewem nawozów.

Próbki glebowe badają Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze (OSCHR), będące państwowymi instytucjami z akredytowanymi laboratoriami. Badanie można również zlecić do Laboratorium Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach, Oddział w Sandomierzu „Centrum Ogrodnicze” przy ul. Mokoszyńskiej 3, które również jest jednostką akredytowaną.

Rolnicy mogą pobierać próbki samodzielnie lub skorzystać z pomocy specjalistów OSCHR.

Marta Gil-Barańska

Podobne wiadomości:

wszystkie wiadomości poprzednia następna