Badania gleby - dlaczego warto i jak prawidłowo pobierać próbki do analizy

Regularne badanie gleby to inwestycja, która pozwala ograniczyć koszty produkcji roślinnej. Pobieranie prób glebowych jest jednym z najlepszych narzędzi umożliwiających racjonalne gospodarowanie nawozami. Aby prawidłowo ustalić dawki nawożenia mineralnego, niezbędne jest wykonanie analizy gleby oraz opracowanie zaleceń nawozowych.

Korzyści z badania gleby to przede wszystkim dokładniejsze nawożenie, co w obecnym czasie wysokich cen nawozów jest niezwykle istotne. Stosowanie nawozów zgodnie z zaleceniami nawozowymi oraz na podstawie faktycznej zasobności gleby chroni przed stratami finansowymi i nadmiernym stosowaniem środków.

Kiedy najlepiej badać glebę?

Badanie gleby najlepiej wykonać po zbiorach, a przed rozsiewem nawozów mineralnych i wapnowaniem. Pozwala to na zastosowanie wapna jesienią lub przygotowanie planu nawożenia na wiosnę. Odpowiednim momentem jest również wczesna wiosna, przed rozpoczęciem sezonu wegetacyjnego i wysiewem nawozów pod uprawy jare. Umożliwia to szybkie uzupełnienie brakujących składników pokarmowych.

Termin wykonania badania gleby powinien być dostosowany do planowanej uprawy oraz terminu wysiewu nawozów. Należy pamiętać, że analiza próbek gleby w laboratorium trwa co najmniej 10 dni, a w okresach największego obciążenia czas oczekiwania może wynosić nawet do 28 dni.

Badanie gleby powinno być wykonywane regularnie - co 3-5 lat, a co 2-3 lata w przypadku gleb intensywnie użytkowanych (np. pod warzywa, buraki, rzepak). Należy pamiętać o pobieraniu próbek z kilku miejsc pola na głębokości warstwy ornej oraz o jak najszybszym dostarczeniu ich do laboratorium.

Jak pobierać próbki - krótka instrukcja

• W pierwszym kroku należy sporządzić szkic sytuacyjny pól gospodarstwa.

• Na szkicu należy zaznaczyć powierzchnie uprawianych roślin (oddzielnie: okopowe, zboża, rzepak, łąki, pastwiska).

• Próbka ogólna (uśredniona) powinna reprezentować obszar o zbliżonych warunkach przyrodniczych (typ, rodzaj i gatunek gleby, ukształtowanie terenu) oraz agrotechnicznych (przedplon, uprawa, nawożenie).

• Próbka ogólna nie może obejmować obszaru większego niż 4 ha.

• Próbkę ogólną należy przygotować oddzielnie dla każdej uprawy. Dopuszcza się pobranie jednej próbki z różnych upraw, jeśli mają one podobne wymagania pokarmowe oraz historię nawożenia.

• Próbki glebowe pobiera się za pomocą laski glebowej, świdra lub szpadla.

• Próbki pierwotne (pojedyncze) pobiera się z profilu glebowego warstwy ornej z kilkunastu miejsc pola, tak aby były reprezentatywne. Zalecana głębokość pobierania wynosi: 0-20 cm na glebach ornych, 5-20 cm na łąkach i pastwiskach (z miejsc pobrania próbek należy usunąć ok. 5 cm warstwy darni). W uprawach sadowniczych próbki pobiera się z dwóch poziomów: 0-20 cm oraz 21-40 cm (oddzielnie jako dwie próby).

• Aby sporządzić jedną próbę ogólną, należy pobrać 15-20 próbek pojedynczych (zgodnie ze schematem pobierania), dokładnie je wymieszać, a następnie odważyć około 0,5 kg gleby. Próbkę należy umieścić w pudełku lub woreczku, nadać jej numer oraz oznaczyć go na sporządzonym planie pól.

• Próbki glebowe należy pobierać zgodnie z ustalonym schematem rozmieszczenia punktów poboru.

• Próbek nie należy pobierać: na obrzeżach pola (do 5 m), w miejscach po stogach i kopcach, w rowach, bruzdach, kretowiskach i żwirowiskach, w zagłębieniach oraz na ostrych wzniesieniach terenu. W razie potrzeby z takich miejsc należy pobrać próbki dodatkowe.

• Do stacji chemicznej najlepiej dostarczyć próbkę świeżą, bezpośrednio po jej pobraniu z pola.

A. Pilarska

Źródła:

https://iung.pl/images/GLACH-do-pobrania/INSTRUKCJA-POBIERANIA-PROBEK-GLEBOWYCH.pdf

https://agrosimex.pl/blog/badania-gleby-kluczem-do-ekoschematow-i-dofinansowania-konferencja

https://nawozy.eu/wiedza/porady-ekspertow/nawozy/jak-pobrac-probke-gleby