Endywia — właściwości, uprawa i odmiany

Cykoria endywia, endywia (Cichorium endivia L.) - jest to gatunek rośliny jednorocznej lub dwuletniej, należącej do rodziny astrowatych.

Endywia pochodzi z wybrzeży Morza Śródziemnego i Azji Zachodniej. W Europie uprawiana od XVI wieku. W ostatnim czasie coraz chętniej jest uprawiana nie tylko w ogródkach przydomowych, ale i w większych gospodarstwach. Endywia jest także nazywana sałatą fryzowaną, a to z uwagi na karbowane i postrzępione brzegi blaszek liściowych. W nomenklaturze możemy spotkać się z dwoma odmianami botanicznymi endywii: endywia eskariola (Cichorium endivia L. var. latifolium Lam.) - o liściach gładkich i endywia kędzierzawa (Cichorium endivia L. var. crispum Lam.) - o pofałdowanych, postrzępionych liściach.

Łodyga endywii dorasta do 0,5-1,5 m wysokości — jest naga, zawierająca sok mleczny. Liście dolne podłużne i bardziej lub mniej pierzaste/postrzępione, a górne liście są jajowatego kształtu, siedzące. Kwiaty zebrane w koszyczki, które są umieszczone w kątach górnych liści i na szczytowej części łodyg.

Endywia [fot. M. Miłek]

Uprawa endywii powinna być zakładana na glebach średnio zwięzłych lub lekkich, ale zasobnych w składniki pokarmowe. Odczyn od lekko kwaśnego do lekko zasadowego (pH 6,5-7,5). Endywia bardzo dobrze rośnie również w donicach i często możemy ją spotkać nawet w uprawie „ozdobnej” na balkonach. W uprawie towarowej najlepiej endywię uprawiać w drugim roku po oborniku. Endywię można uprawiać zarówno z siewu jak i z rozsady. Siew nasion przeprowadza się wówczas na przełomie lutego i marca pod osłonami lub na rozsadniku w terminie czerwcowym na głębokość 1 cm. Rozsadę natomiast sadzimy do gruntu po 4-8 tygodniach od siewu nasion. Zalecana rozstawa sadzenia endywii wynosi 30 × 30 cm. Endywia ma płytki system korzeniowy i dlatego podlewanie należy przeprowadzać umiarkowanie, unikając podlewania deszczowego z uwagi na większe ryzyko wystąpienia chorób grzybowych. Zbiór w maju - z siewu wiosennego, od sierpnia do pierwszych przymrozków - z siewu letniego.

Endywia jest jednym z warzyw, które posiadają najwięcej karotenu, oraz dużo witaminy C, wapnia, chloru, żelaza, fosforu, potasu i siarki.

Liście endywii zawierają witaminy z grupy B, wspomagające układ nerwowy, obniża ciśnienie, reguluje poziom glukozy we krwi, wzmacnia odporność.

Tekst i zdjęcia: Małgorzata Miłek