Grupa Producentów Mleka - podsumowanie 15 lat wspólnego działania
Koniec roku to dobry moment, aby podsumować 15 lat wspólnego działania Grupy Producentów Rolnych AGRO MLEKO.
Historia i rozwój grupy
Grupa AGRO MLEKO nieprzerwanie zajmuje się produkcją mleka krowiego. Została utworzona w grudniu 2009 roku przez sześciu rolników w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W marcu 2010 roku grupa została oficjalnie uznana i wpisana do rejestru grup producentów rolnych oraz uzyskała wsparcie na funkcjonowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.
Wyprodukowane w gospodarstwach mleko było do 2020 roku sprzedawane do dwóch zakładów przetwórczych: OSM Bieruń oraz OSM Włoszczowa. Sytuacja zmieniła się wraz z wybuchem pandemii COVID-19, która poważnie dotknęła branżę przetwórczą. OSM Bieruń — prężnie działająca mleczarnia, wyspecjalizowana w produkcji dla branży cukierniczej i gastronomicznej — z dnia na dzień utraciła znaczną część kontraktów.
Dostawcy mleka, w tym Grupa AGRO MLEKO, znaleźli się w trudnej sytuacji. Jednak wysoka jakość surowca oraz pewność i ciągłość dostaw sprawiły, że OSM Włoszczowa była zainteresowana natychmiastowym przejęciem całej produkcji mleka grupy. Od 1 kwietnia 2020 roku AGRO MLEKO sprzedaje całość wyprodukowanego mleka wyłącznie do Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej we Włoszczowie.
Za rok 2023 grupa została wyróżniona za ilość dostarczonego mleka (powyżej 3,5 mln litrów), znajdując się w gronie największych dostawców OSM Włoszczowa.
Wzrost produkcji i ceny mleka
W pierwszym roku funkcjonowania grupy ilość skupionego mleka wynosiła około 1,2 mln litrów, natomiast po 15 latach wspólnego działania produkcja osiągnęła poziom blisko 4 mln litrów rocznie.
Średnia cena mleka netto uzyskiwana przez grupę w analizowanym okresie wahała się:
-
od 1,09 zł/l w 2011 roku
-
do 2,17 zł/l w 2024 roku
Najwyższą średnią cenę mleka uzyskano w 2022 roku, kiedy wynosiła ona 2,50 zł/l netto.
Wzrost produkcji w latach 2010-2024
Korzyści ze wspólnego działania
Po 15 latach działalności widać wyraźnie, że największą wartością funkcjonowania grupy nie była sama dotacja z ARiMR, lecz długofalowa współpraca pomiędzy rolnikami.
Najważniejsze korzyści to:
-
wspólne zakupy środków do produkcji (pasz, nawozów, materiału siewnego), które pozwalają uzyskać oszczędności rzędu ok. 15% w porównaniu do zakupów indywidualnych,
-
wspólne planowanie produkcji i inwestycji,
-
wspólne wykonywanie prac sezonowych.
W tym okresie grupa zakupiła nowoczesne maszyny o dużej wydajności, które umożliwiają skrócenie czasu pracy oraz znaczną poprawę jakości przygotowywanych pasz. W ostatnim roku park maszynowy został uzupełniony m.in. o:
-
nową beczkę asenizacyjną z aplikatorem do gnojowicy,
-
kolejną zgrabiarkę karuzelową o szerokości roboczej 9,6 m.
Maszyny te, poza obsługą gospodarstw członków grupy, świadczą również usługi dla okolicznych rolników.
Wnioski po 15 latach działalności
Podsumowując 15 lat wspólnego działania, można wskazać następujące kluczowe wnioski:
-
Zwiększona konkurencyjność na rynku
Grupa ma możliwość skuteczniejszej negocjacji cen oraz lepszego dostępu do rynków zbytu. Współpraca umożliwia uzyskanie korzystniejszych warunków sprzedaży mleka, zakupu surowców oraz usług. -
Integracja z nowoczesnymi technologiami
Cyfryzacja, automatyzacja oraz rozwój rolnictwa precyzyjnego stwarzają nowe możliwości. Wspólne inwestycje w nowoczesne technologie poprawiają wydajność produkcji, obniżają koszty i zwiększają konkurencyjność gospodarstw. -
Wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi
Działając jako grupa, rolnicy mogą skuteczniej wdrażać strategie adaptacyjne, takie jak:-
dywersyfikacja upraw,
-
lepsze zarządzanie wodą,
-
stosowanie nowoczesnych, prośrodowiskowych maszyn i technologii.
-
-
Wartość współpracy międzyludzkiej
Jak podkreślają sami rolnicy, najważniejszą korzyścią działania w grupie jest wspólne podejmowanie nawet najtrudniejszych decyzji i wyzwań. AGRO MLEKO to dziś nie tylko partnerzy biznesowi, ale także — po 15 latach — przyjaciele, którzy wzajemnie się wspierają. Zrozumieli, że sukces wymaga dialogu, zaufania i umiejętności kompromisu.
Wyzwania na przyszłość
Ostatnie lata pokazują, że przed rolnictwem, a szczególnie przed grupami producentów, stoją poważne wyzwania. Jednym z najważniejszych jest brak młodego pokolenia w rolnictwie. Starzenie się społeczeństwa rolniczego oraz trudności w przekazywaniu gospodarstw młodszym następcom powodują problemy z dostępnością siły roboczej, oraz ograniczają tempo innowacji.
Dla dalszego rozwoju grup kluczowe będzie:
-
utrzymanie spójności w podejmowaniu decyzji,
-
wypracowanie wspólnej wizji i strategii,
-
elastyczność, innowacyjność i dobre zarządzanie ryzykiem.
Podsumowanie
Grupy producentów rolnych, takie jak AGRO MLEKO, stanowią istotny element polskiego rolnictwa. Umożliwiają lepsze pozycjonowanie się na rynku, wdrażanie innowacji oraz zwiększanie stabilności i rentowności produkcji. Wspólne zarządzanie ryzykiem i dążenie do długofalowej współpracy są fundamentem ich sukcesu — zarówno dziś, jak i w przyszłości
R. Kędzior