Jak działają Grupy Operacyjne EPI?

Współpraca Grup Operacyjnych (EPI) w ramach Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej stanowi kluczowy element strategii Unii Europejskiej na rzecz wspierania innowacji i zrównoważonego rozwoju w rolnictwie.
27 marca 2025 roku w Świętokrzyskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach oraz 2 kwietnia 2025 roku w Świętokrzyskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego Oddział w Sandomierzu „Centrum Ogrodnicze” odbyły się dwa szkolenia pt. „Tworzenie Grup Operacyjnych”. Szkolenia skierowane były do rolników oraz wszystkich tych, którzy zainteresowani są stworzeniem grupy operacyjnej i wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań do polskiego rolnictwa, przy wykorzystaniu środków finansowych w ramach Interwencji 13.5. „Współpraca Grup Operacyjnych EPI”. Szkolenia, poza przekazaniem informacji nt. Interwencji 13.5. miały również na celu zaprezentowanie przykładów projektów badawczo-rozwojowych, które zrealizowane zostały z sukcesem przez świętokrzyskie Grupy Operacyjne.
Grupy operacyjne EPI są narzędziem, które umożliwia łączenie różnych podmiotów, takich jak rolnicy, naukowcy, doradcy rolniczy, przedsiębiorcy oraz organizacje pozarządowe - tworząc wspólne innowacyjne projekty. Doradztwo rolnicze odgrywa kluczową rolę w współpracy z grupami operacyjnymi EPI, ponieważ działa jako łącznik między badaniami a praktyką rolniczą. Dzięki temu rolnicy mogą na bieżąco korzystać z najnowszych osiągnięć nauki, które odpowiadają na wyzwania sektora rolnego. Współpraca grup operacyjnych EPI w ramach PS WPR to kluczowy element strategii innowacyjnego i zrównoważonego rozwoju rolnictwa w UE. Grupy operacyjne EPI pomagają nie tylko zwiększać konkurencyjność rolnictwa, ale także dbać o środowisko naturalne i adaptować rolnictwo do zmieniających się warunków klimatycznych.
Uczestniczy szkolenia mogli uzyskać szczegółów informację:
1. Jak tworzymy Grupę Operacyjną?
Aby złożyć wniosek w naborze Grupa Operacyjna musi składać się przynajmniej z 2 podmiotów z poniższej listy:
- rolnik - posiadający numer EP oraz posiadający samoistnie lub zależnie gospodarstwo o wielkości co najmniej 1 ha - trwa procedura usunięcia zapisu z wytycznych.
- właściciel lasu,
- podmiot tworzący system szkolnictwa wyższego i nauki,
- przedsiębiorca, jeżeli wykonywany przez nich rodzaj działalności ujętej w PKD jest związany z operacją realizowaną przez grupę operacyjną,
- podmiot świadczący usługi doradcze.
Forma organizacyjna Grupy Operacyjnej:
- nie posiada zdolności prawnej - konsorcjum
- posiadając zdolność prawną - np. spółka celowa
W Grupie Operacyjnej musi uczestniczyć minimum 1 rolnik.
2. W ilu Grupach Operacyjnych można uczestniczyć?
Przedsiębiorca, prywatny podmiot doradczy i rolnik mogą brać udział tylko w jednej grupie EPI w ramach danego naboru, powyższe ograniczenie nie dotyczy publicznych jednostek doradztwa rolniczego oraz podmiotów tworzących system szkolnictwa wyższego i nauki
Podmioty wchodzące w skład EPI uważa się za różne, jeżeli nie są one powiązane ze sobą osobowo lub kapitałowo. W skład danej EPI nie mogą wchodzić podmioty powiązane ze sobą rodzinnie/osoba najbliższa.
3. Jaki jest poziom wsparcia finansowego?
Pomoc finansową Grupie Operacyjnej przyznaje się w następujących zakresach:
- 100% kosztów ogólnych, przy czym koszty te mogą stanowić maksymalnie 10% pozostałych kosztów kwalifikowalnych,
- 100% kosztów badań, przy czym koszty te mogą stanowić maksymalnie 50% kwoty pomocy na daną operację,
- 65% kosztów inwestycji materialnych i niematerialnych oraz do 100 % w przypadku inwestycji nieprodukcyjnych - inwestycje, które nie prowadzą do znacznego wzrostu wartości ani rentowności gospodarstwa rolnego w rozumienia art. 2 pkt 39 rozporządzenia Komisji UE 2022/2472,
- 100% kosztów bieżących/administracyjnych w tym kosztów związanych z działaniami na rzecz rozwijania produkcji w systemach jakości żywności. Koszty te będą wypłacane w formie ryczałtu w wysokości nieprzekraczającej łącznie 20% kosztów inwestycyjnych i badań (maksymalnie 500 000 zł).
Warto wspomnieć, że ww. dwa szkolenia odbyły się w ramach operacji własnej Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ (KSOW+) pt. „Rolnictwo przyszłości - współpraca grup EPI i doradztwa rolniczego w Polsce i UE”. Celem operacji jest wymiana doświadczeń między grupami EPI, rolnikami, przedsiębiorcami, ośrodkami badawczymi oraz doradztwem rolniczym w celu budowania platformy współpracy dla realizacji projektów innowacyjnych i lepszego wykorzystania rozwiązań wspierających rolnictwo w praktyce. Operacja ma stanowić inspirację do tworzenia nowych inicjatyw oraz projektów krajowych i międzynarodowych, które będą wspierać rozwój innowacyjnych rozwiązań w sektorze rolniczym, korzystając z funduszy europejskich, w tym innych programów wspierających innowacje w rolnictwie. Celem pośrednim jest poprawa współpracy między sektorem publicznym, naukowym i prywatnym, aby sprostać wyzwaniom, przed którymi stoi rolnictwo.
Wszystkie ww. założenia zaprezentowane zostały przez Mariusza Porębskiego, Brokera innowacji Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach.
Joanna Odziemek