Ochrona pomidora przed wciornastkiem tytoniowcem

23.07.2026

Obecny sezon wegetacyjny charakteryzuje się dość dużą zmiennością pogodową, w tym zmiennością co do temperatur. Rekordowe temperatury nawet do 40°C (lokalnie i więcej), jakie obserwowaliśmy w czerwcu, sprzyjały występowaniu wielu szkodników w uprawie warzyw – w tym pomidora i ogórka. Jednym z nich jest wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci Lind.). 

Liście i owoce pomidora skrajnie porażone przez wciornastka tytoniowca [fot. Miłek]

Jest to gatunek polifagiczny, który występuje na uprawach pod osłonami i w gruncie. Na plantacjach warzyw gruntowych najczęściej atakuje uprawy cebuli, pora, szczypiorek, czosnek i warzywa kapustne, ale nie oszczędza również upraw pomidora. Próg zagrożenia dla wciornastka tytoniowca jest bardzo niski, bo wystąpienie już pojedynczego osobnika na 3-5 zlustrowanych roślinach daje sygnał do ochrony. 

Stadium szkodliwym wciornastka tytoniowca jest owad dorosły i jego larwy, które wysysają soki komórkowe. W miejscach nakłuć tworzą się srebrzystoszare plamki umiejscowione początkowo wzdłuż nerwów głównych, ale w miarę większej presji szkodnika plamki pojawiają się na całej blaszce liściowej oraz często na owocach. Owady i ich larwy żerują najczęściej na spodniej stronie liścia i tam należy ich szukać. Małe i niewidoczne gołym okiem larwy/nimfy są początkowo przezroczyste, a ich rozwój w uprawach pod osłonami trwa około 18 dni. W ciągu sezonu wegetacyjnego może występować 10-12 pokoleń. Zasada jest następująca – im wyższa temperatura, tym namnażanie się wciornastka jest szybsze (dotyczy to również m.in. mszyc). Dorosły osobnik ma ciało smukłe o długości 0,8-1,2 mm koloru jasnożółtego do szarobrązowego oraz charakterystyczne 7-członowe czułki. 

Do monitoringu występowania wciornastka w uprawie pod osłonami należy wykorzystywać niebieskie tablice lepowe, które umieszcza się blisko podłoża, gdzie rośnie roślina. W przypadku, kiedy będziemy stosowali ochronę biologiczną, należy tablice usunąć przed wprowadzeniem drapieżnych roztoczy. 

Niebieska tablica lepowa do monitoringu wciornastka [fot. M. Miłek]

Ochrona upraw w gruncie powinna być prowadzona z wykorzystaniem neonikotynoidów + pyretroidy, limonoidów zarejestrowanych w aktualnym programie ochrony roślin warzywnych na dany rok. Do zastosowania możemy wykorzystać także olejki eteryczne od fazy 2 liścia do fazy, gdy otwarty jest pierwszy kwiat (BBCH 12-61). Zabiegi olejkami eterycznymi można wykonywać co 7 dni, do 6 zabiegów w sezonie. Do zwalczania wciornastka dostępne są również preparaty grzybowe, które można stosować 5 razy w sezonie, co 5 dni (okres karencji 1 dzień). Dobrą skutecznością w zwalczaniu wciornastka cechują się preparaty silikonowe jak Siltac EC, które muszą być stosowane w warunkach pozwalających na szybkie wysychanie roślin.

Małgorzata Miłek

Podobne wiadomości:

wszystkie wiadomości poprzednia następna