Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt rozporządzenia, który ma zmienić zasady przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach interwencji „Rolnictwo ekologiczne” w Planie Strategicznym WPR 2023-2027.
W projekcie rozporządzenia zaproponowano wprowadzenie następujących zmian:
Dotychczas rolnicy realizujący 5-letnie zobowiązania ekologiczne mieli obowiązek posiadania planu działalności ekologicznej. Plany te były sporządzane odpłatnie przez doradców ze specjalizacją rolnośrodowiskową lub ekologiczną.
Rezygnacja z wymogu posiadania planu działalności ekologicznej ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych dla rolników podejmujących zobowiązania ekologiczne oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla rolników już realizujących takie zobowiązania. Proponowane zmiany pozwolą również na ograniczenie kosztów ponoszonych przez rolników - czytamy w uzasadnieniu.
Pomimo zniesienia obowiązku posiadania planu działalności ekologicznej rolnicy realizujący zobowiązanie ekologiczne lub zamierzający je podjąć nadal będą mogli korzystać z dobrze rozwiniętego publicznego systemu doradztwa rolniczego, oferującego m.in. szeroką wiedzę w zakresie produkcji ekologicznej.
Plan działalności ekologicznej sporządza się przy udziale uprawnionego doradcy rolniczego ze specjalizacją rolnośrodowiskową albo doradcy rolniczego ze specjalizacją rolnictwo ekologiczne. Plan ten może być również zmieniany przy udziale takiego doradcy. Doradcy posiadający te specjalizacje są wpisywani na listę doradców rolniczych prowadzoną przez Centrum Doradztwa Rolniczego.
W projekcie zaproponowano wprowadzenie przepisów przejściowych, które dadzą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podstawę do uznania planów działalności ekologicznej sporządzonych, podpisanych lub zmienionych w 2025 r. przez osoby posiadające wiedzę i doświadczenie w doradzaniu w zakresie sporządzania planów działalności ekologicznej na potrzeby realizacji zobowiązań ekologicznych.
Projekt porządkuje również system kar w rolnictwie ekologicznym, w szczególności tzw. kar wstecznych. Resort wskazuje, że obecne przepisy mogą prowadzić do sytuacji, w której rolnik byłby karany kilkukrotnie za to samo uchybienie, a łączna wysokość sankcji mogłaby być nieproporcjonalna.
„Stwarza to realne ryzyko nadmiernego karania poprzez kilkukrotne nałożenie kar” - czytamy w uzasadnieniu.
W związku z tym zaproponowano wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą suma kar za dane uchybienie nie będzie mogła przekroczyć wysokości przyznanych rolnikowi płatności ekologicznych.
Kolejna zmiana dotyczy sposobu wyliczania kar odnoszących się do wcześniejszych lat realizacji zobowiązania, w sytuacji gdy w kolejnych latach zmieniała się powierzchnia objęta poszczególnymi pakietami. Ministerstwo proponuje, aby w takich przypadkach stosować rozwiązanie korzystniejsze dla rolnika, tj. niższy procent lub współczynnik kary.
Przyjęcie proponowanego rozwiązania będzie korzystniejsze dla rolników w sytuacjach konieczności nakładania kar odnoszących się do płatności przyznanych za lata poprzedzające rok wystąpienia uchybienia.
Projekt zakłada wejście w życie nowych przepisów 15 marca 2026 r. Konsultacje publiczne planowane są na luty 2026 r.
Joanna Stefańczyk
Źródła: