RASFF - System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (Rapid Alert System for Food and Feed)

29.01.2026

W Europie funkcjonuje System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (ang. Rapid Alert System for Food and Feed, RASFF). Służy on do wymiany informacji pomiędzy organami urzędowej kontroli będącymi członkami tego systemu. Do RASFF wprowadzane są informacje dotyczące żywności, pasz oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska, a także informacje o działaniach następczych podejmowanych po ich zidentyfikowaniu.

Podstawą funkcjonowania systemu jest Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2019/1715 z dnia 30 września 2019 r., ustanawiające przepisy dotyczące funkcjonowania systemu zarządzania informacjami w zakresie kontroli urzędowych oraz jego składników systemowych, zwane dalej rozporządzeniem IMSOC. Rozporządzenie to włączyło system RASFF do sieci powiadamiania i współpracy.

Członkami sieci RASFF są punkty kontaktowe reprezentujące:

  • Komisję Europejską,

  • Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA),

  • państwa członkowskie Unii Europejskiej,

  • kraje członkowskie EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia oraz Szwajcaria).

W przypadku wykrycia zagrożenia związanego z żywnością, paszą lub materiałami i wyrobami do kontaktu z żywnością, krajowy punkt kontaktowy danego członka sieci zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania do punktu kontaktowego Komisji Europejskiej odpowiedniego powiadomienia. Powiadomienie to sporządzane jest na specjalnym formularzu w elektronicznym systemie RASFF.

Powiadomienia zgłaszane do systemu RASFF dzielą się na:

  • powiadomienia alarmowe,

  • powiadomienia informacyjne,

  • powiadomienia o odrzuceniu na granicy,

  • wiadomości typu news.

Informacje te publikowane są w ogólnodostępnej bazie danych RASFF Window, dostępnej na stronie internetowej systemu. Obejmują one m.in.:
typ produktu, zidentyfikowane zagrożenia, wyniki badań analitycznych (jeśli są dostępne), kraj pochodzenia produktu, kraje dystrybucji, kraj zgłaszający powiadomienie, podstawę zgłoszenia, podjęte działania oraz status dystrybucji przekazany przez członków sieci RASFF do punktu kontaktowego Komisji Europejskiej.

Szczegółowe zasady funkcjonowania systemu RASFF zostały opracowane przez Komisję Europejską w dokumencie pt. „Standardowe procedury operacyjne dla sieci systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach oraz sieci pomocy i współpracy administracyjnej”, który podlega ciągłym aktualizacjom. Ostatnia publicznie dostępna wersja dokumentu (w języku angielskim) znajduje się na stronie internetowej Komisji Europejskiej.

Każdy członek sieci RASFF wyznacza jeden punkt kontaktowy, reprezentujący dany kraj lub organizację międzynarodową.

W Polsce zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia funkcjonowaniem sieci systemu RASFF kieruje Główny Inspektor Sanitarny.

Organy urzędowej kontroli żywności i pasz w Polsce przekazują informacje o stwierdzonych na terytorium kraju przypadkach niebezpiecznej żywności, pasz lub materiałów do kontaktu z żywnością — zgodnie z zakresem systemu RASFF — do Krajowego Punktu Kontaktowego RASFF w Głównym Inspektoracie Sanitarnym (obecnie SCP). Jednocześnie podejmują odpowiednie działania wynikające z powiadomień RASFF oraz raportują o ich efektach.

W przypadku podejrzenia, że dana żywność może stanowić zagrożenie dla zdrowia i znajduje się w obrocie lub w posiadaniu konsumentów, Główny Inspektorat Sanitarny informuje opinię publiczną poprzez publikację ostrzeżeń publicznych na swojej stronie internetowej w zakładce „Ostrzeżenia”. W celu zwiększenia skuteczności przekazu informacje te publikowane są również w mediach społecznościowych, takich jak Facebook i Twitter. Polityka transparentności GIS spotyka się z pozytywnym odbiorem społecznym, czego dowodem jest reakcja odbiorców na publikowane ostrzeżenia.

W 2020 roku na stronie internetowej GIS opublikowano 74 ostrzeżenia publiczne dotyczące zarówno żywności, jak i materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

Treść ostrzeżeń zawiera nazwę produktu i jego rodzaj (w tym nazwę producenta, numer partii oraz datę minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia), charakterystykę zagrożenia oraz opis działań podejmowanych w celu ograniczenia ryzyka, w tym zalecenia dla konsumentów.

Ostrzeżenie publiczne nie stanowi decyzji administracyjnej i nie rozstrzyga o prawach ani obowiązkach podmiotów działających na rynku spożywczym.

System bezpieczeństwa żywności, którego elementami są EFSA oraz RASFF, oparty na przepisach prawa Unii Europejskiej, obowiązuje we wszystkich krajach UE.

Źródło: Główny Inspektorat Sanitarny

Krzysztof Domagała

Podobne wiadomości:

wszystkie wiadomości poprzednia następna