

W dniach 9-10 października 2025 roku odbył się wyjazd studyjny pod nazwą „Rolnictwo ekologiczne — jak zacząć”, realizowany przez ŚODR Modliszewice w ramach operacji własnej KSOW+. Grupą docelową wyjazdu byli rolnicy, przetwórcy żywności, doradcy rolniczy oraz osoby prowadzące gospodarstwa agroturystyczne i zajmujące się turystyką wiejską.
Celem wyjazdu było zapoznanie uczestników projektu z możliwościami, jakie daje prowadzenie gospodarstwa ekologicznego w celu zwiększenia świadomości uczestników i wskazania korzyści płynących z ekologicznej produkcji roślinnej oraz zwierzęcej w województwie świętokrzyskim. Projekt miał zapewnić wymianę wiedzy i doświadczeń pomiędzy rolnikami prowadzącymi gospodarstwa ekologiczne a rolnikami zainteresowanymi rozpoczęciem działalności ekologicznej.
Podczas wyjazdu odbyły się trzy wizyty merytoryczne. Dwie z nich odbyły się w gospodarstwach rolnych z województwa świętokrzyskiego posiadających aktualny certyfikat rolnictwa ekologicznego i wpisanych do „Wykazu producentów w rolnictwie ekologicznym” prowadzonym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, specjalizujące się w produkcji roślinnej oraz zwierzęcej.
Pierwsza wizyta odbyła się w gospodarstwie z ekologiczną produkcją roślinną prowadzonym przez Panią Agatę Machocką w Cisowie w gminie Daleszyce. Gospodarstwo zajmuje powierzchnię 7,14 ha. W 2005 roku uzyskało certyfikat jakości ekologicznej i posiada go do dnia dzisiejszego. Gospodarstwo charakteryzuje się różnorodnością produkcji. W swojej ofercie ma wiele rodzajów owoców i warzyw. Większość upraw zajmują maliny oraz sad śliwkowy. Gospodarze uprawiają również truskawki, czerwoną i czarną porzeczkę, borówkę amerykańską, jabłka, gruszki, czereśnie, orzechy. Prowadzą plantację pomidora, ogórka i papryki w tunelach. Dodatkowo uprawiana jest marchew, pietruszka, burak, cebula, pory, selery, selery naciowe, kapusta, fasolka, dynia piżmowa i Hokkaido, koperek, czosnek, sałata masłowa, jarmuż i wiele innych. Od 2017 roku gospodarstwo wytwarza również przetwory, które są certyfikowane przez jednostkę COBICO. Podczas spotkania gospodarze poprowadzili wykład o tematyce „Ekologiczna produkcja roślinna — jak zacząć krok po kroku”. W jego trakcie omówiono zasady prowadzenia ekologicznej produkcji roślinnej, w tym zagadnienia związane z ekologiczną uprawą i ochroną roślin. Po części wykładowej odbyła się dyskusja, w której uczestnicy aktywnie zadawali pytania i dzielili się doświadczeniami, co pozwoliło na wymianę wiedzy i praktycznych wskazówek dotyczących prowadzenia gospodarstw w systemie ekologicznym.
Druga wizyta odbyła się w gospodarstwie z ekologiczną produkcją zwierzęcą prowadzonym przez Pana Jakuba Chudzika w miejscowości Zalesie w gminie Raków. Gospodarz prowadzi produkcję zwierzęcą bydła rasy polska czerwona w ilości około 10 sztuk oraz produkcję roślinną na powierzchni około 22 ha, w skład której wchodzą: lucerna na kiszonkę, trawy, TUZ-y oraz zboża (orkisz, żyto, owies). W gospodarstwie znajduje się także pasieka licząca 20 rodzin pszczelich. Gospodarstwo wyposażone jest w nowoczesny park maszynowy i urządzenia. W 2024 roku Pan Jakub prowadził demonstracyjną uprawę rzepaku metodami ekologicznymi z przeznaczeniem ziarna na olej. Zdobyte doświadczenie planuje wykorzystać przy wprowadzeniu do płodozmianu roślin oleistych. Pozwoli to rozpocząć produkcję olejów tłoczonych metodą „na zimno”. Po wizycie w gospodarstwie uczestnicy udali się do sali wykładowej, gdzie odbyła się kolejna część spotkania — prelekcja pt. „Ekologiczna produkcja zwierzęca — jak zacząć krok po kroku”. Wykład poprowadził Pan Jakub Chudzik, który szczegółowo przedstawił zasady prowadzenia hodowli zwierząt w gospodarstwie ekologicznym. Wykład stanowił cenne źródło informacji dla osób planujących rozpoczęcie lub rozwój produkcji zwierzęcej w systemie ekologicznym.
Trzecia wizyta praktyczna odbyła się w Firmie „Megawita”, prowadzonej przez Pana Macieja Małkiewicza w miejscowości Drygulec w gminie Wojciechowice. „Megawita” to firma rodzinna z 40-letnią tradycją w uprawie, przetwarzaniu kapusty i ogórków kiszonych, surówek i soków z kiszonych warzyw. Tworzy tradycyjne i ekologiczne kiszonki w sercu czystej i zdrowej Ziemi Sandomierskiej. Firma zajmuje się pakowaniem kapusty i ogórków zgodnie z życzeniem oraz zapotrzebowaniem klienta, a następnie dostawą produktów kiszonych oraz ich promowaniem jako naturalnej alternatywy dla niektórych lekarstw. Technologia produkcji oparta jest na tradycyjnych recepturach z naciskiem na obowiązujące przepisy, przy zachowaniu rygorystycznych norm produkcji. Zależy jej na wysokiej jakości surowca, dlatego od lat współpracuje ze sprawdzonymi dostawcami, którzy gwarantują odpowiednią uprawę i bardzo dobrą jakość warzyw. Uczestnicy wyjazdu studyjnego mieli także możliwość zapoznać się z historią powstania Serowarni — Sery Sandomierskie od „Dziedzica”, której właścicielem jest także Pan Maciej Małkiewicz. Rolnicy mieli możliwość poznać i skosztować różnych rodzajów serów długo dojrzewających oraz zapoznać się z procesem ich produkcji.
W drugim dniu wyjazdu odbył się wykład dotyczący „Podstawowych wymogów formalnych i prawnych dla rolników ubiegających się o certyfikat rolnictwa ekologicznego”. Wykład poprowadził Pan Karol Kurzępa z Jednostki Certyfikującej PNG Sp. z o.o. Cisów. Podczas spotkania omówiono, jak wygląda przebieg procesu certyfikacji, okres przestawiania gospodarstwa, a także jakie są obowiązki rolnika w trakcie przestawiania gospodarstwa na produkcję ekologiczną oraz po uzyskaniu certyfikatu.
Wyjazd okazał się dla uczestników wartościowym doświadczeniem. Dzielili się obserwacjami, pomysłami i wyzwaniami, dzięki czemu mogli wzajemnie się inspirować i motywować do rozwoju. Dzięki spotkaniom i rozmowom uczestnicy wyjazdu mogli uzyskać praktyczne wskazówki dotyczące certyfikacji, uprawy, hodowli, a także możliwości sprzedaży i promocji produktów ekologicznych.
Wyjazd przyczynił się również do zwiększenia świadomości ekologicznej uczestników i pokazania, że prowadzenie gospodarstwa w sposób przyjazny dla środowiska może być zarówno opłacalne, jak i społecznie potrzebne.
Magdalena Kopińska,
Anna Rak
Szkolenie i wyjazd studyjny pt. „Jak rozpocząć działalność ekologiczną?” realizowane są w ramach operacji własnej Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Plus (KSOW+) pt. „Rolnictwo ekologiczne — jak zacząć?”. Celem operacji jest zaprezentowanie korzyści z prowadzenia produkcji roślinnej oraz zwierzęcej w systemie ekologicznym wśród rolników z województwa świętokrzyskiego oraz zapewnienie wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy rolnikami prowadzącymi gospodarstwa ekologiczne a rolnikami zainteresowanymi rozpoczęciem działalności ekologicznej.
Operacja dofinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 — Schemat II Pomocy Technicznej WPR 2023-2027 — Wsparcie operacji realizowanych w ramach KSOW+. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 — Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Więcej o KSOW+: