Rola bobowatych drobnonasiennych w rolnictwie regeneratywnym

23.02.2026

Rolnictwo regeneratywne to takie rolnictwo, którego głównym celem jest odtworzenie i odbudowa potencjału plonotwórczego gleby, a nawet całych agroekosystemów, poprzez prowadzenie produkcji rolniczej, która nie szkodzi, a wręcz sprzyja środowisku przyrodniczemu. Charakteryzuje się ono ujemnym śladem węglowym (ang. Carbon Negative Agriculture), redukując emisję CO₂. Rolnictwo regeneratywne korzysta z założeń rolnictwa ekologicznego, integrowanego i zrównoważonego, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony naturalnych ekosystemów, np. łąk i pastwisk.

 

Zadania i cele rolnictwa regeneratywnego

  • Produkcja wysokiej jakości żywności i paszy.

  • Prawidłowa gospodarka materią organiczną gleby – utrzymanie dodatniego bilansu materii organicznej.

  • Poprawa właściwości bio-fizyczno-chemicznych gleby (szczególnie pH), zwiększenie aktywności biologicznej i żyzności gleby.

  • Ochrona gleby, wody i powietrza przed skażeniami pochodzenia rolniczego.

  • Ograniczenie nakładów materiałowych (środki ochrony roślin, nawozy mineralne), optymalizacja ich stosowania – redukcja dawek i wybór środków o niskiej toksyczności.

  • Oszczędność energii i zmniejszenie kosztów produkcji.

Znaczenie bobowatych drobnonasiennych

Rośliny bobowate drobnonasienne, takie jak lucerna i koniczyna, są cennym źródłem wysokiej jakości paszy dla bydła, szczególnie bogatej w białko. Wzbogacają glebę w substancje organiczne, a wraz ze wzrostem materii organicznej w glebie następuje redukcja CO₂ i sekwestracja węgla. Mniejsze są też straty węgla organicznego, ponieważ intensywność uprawy jest niższa (np. brak orki).

Bobowate drobnonasienne można uprawiać zarówno w siewach czystych, jak i w mieszankach z trawami, co ułatwia ich zbiór i konserwację. Rośliny te zwiększają bioróżnorodność gleby i ekosystemu naziemnego, a także stanowią pożytki pszczele (lucerna, koniczyna).

Dzięki symbiozie z bakteriami wiążącymi azot atmosferyczny, bobowate dostarczają roślinom od 60 kg N/ha (koniczyna) do 200 kg N/ha (lucerna). Uprawa tych roślin poprawia również strukturę gleby oraz jej właściwości powietrzno-wodne.

Wiele zalet bobowatych drobnonasiennych powinno skłaniać rolników do zwiększania powierzchni ich upraw. W 2025 r. ŚODR Modliszewice wspólnie z SDO Słupia zorganizowały w ramach KSOW+ seminarium wyjazdowe, którego celem było zapoznanie uczestników z najnowszymi odmianami lucerny i koniczyny oraz zasadami ich uprawy. Na polu doświadczalnym prowadzone było doświadczenie wdrożeniowe z uprawą lucerny w siewie czystym i zasadami jej konserwacji.

Bobowate drobnonasienne odgrywają istotną rolę w realizacji zadań i zasad rolnictwa regeneratywnego.

 Krzysztof Domagała

Żródło:

  • Gaweł, E. (2025). Rola roślin motylkowatych drobnonasiennych w gospodarstwie rolnym. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB w Puławach, Zakład Uprawy Roślin Pastewnych.
  • Instytut Ochrony Roślin – PIB Poznań. Metodyka integrowanej ochrony lucerny siewnej.

 

Podobne wiadomości:

wszystkie wiadomości poprzednia następna