Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach

BiP

ISO Poczta

Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach Modliszewice, ul. Piotrkowska 30, 26-200 Końskie

Strona główna/Aktualności/Wyjazd studyjny do Grecji - Uprawa i innowacyjne wykorzystanie roślin zielarskich jako szansa rozwoju gospodarstw ekologicznych

Wyjazd studyjny do Grecji - Uprawa i innowacyjne wykorzystanie roślin zielarskich jako szansa rozwoju gospodarstw ekologicznych

2025-12-11

Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach w dniach 24-28 listopada zorganizował wyjazd studyjny do Grecji pt. „Uprawa i innowacyjne wykorzystanie roślin zielarskich jako szansa rozwoju gospodarstw ekologicznych”. Uczestnikami byli rolnicy, przedstawiciele jednostki doradztwa rolniczego z województwa świętokrzyskiego oraz przedstawiciele jednostek i podmiotów działających na rzecz rolnictwa i obszarów wiejskich.

W ramach wyjazdu studyjnego uczestnicy odwiedzili szereg wyjątkowych miejsc w północnej Grecji, w których tradycja łączy się z nowoczesnymi technologiami, a zrównoważone rolnictwo jest fundamentem codziennej działalności. Poniżej przedstawiamy relację z wizyt w gospodarstwach ekologicznych, tłoczniach, przetwórniach i spółdzielniach rolniczych, które na co dzień tworzą wysokiej jakości produkty regionalne zgodnie z zasadami rolnictwa przyjaznego środowisku.

Alpha Lavender - Multifunctional Farm & Experiences

W drugim dniu wyjazdu studyjnego uczestnicy odwiedzili gospodarstwo Alpha Lavender - Multifunctional Farm & Experiences. Jest to gospodarstwo rodzinne położone w Mesimeri, niedaleko Thessaloniki — w regionie Chalkidiki / Macedonii Północnej w Grecji. Gospodarstwo uprawia 160 ha lawendy oraz 40 ha innych ziół aromatycznych z przeznaczeniem na produkcję olejków eterycznych, hydrolatów i innych wyrobów aromatycznych. Zbiór lawendy odbywa się w maju i jest w pełni zmechanizowany. Zbierane są wyłącznie kwiatostany, z których pozyskiwane są olejki eteryczne.

Wszystkie uprawy są prowadzone metodami ekologicznymi, z dbałością o środowisko i poszanowaniem bioróżnorodności. Gospodarstwo posiada własną szkółkę mateczną, dzięki czemu rozmnaża lawendę metodą wegetatywną, zgodnie z zasadami produkcji materiału szkółkarskiego. Posiada także nowoczesną instalację destylacyjną parą wodną, która znajduje się blisko plantacji, co pozwala na szybkie przetwarzanie świeżo zebranej lawendy i zapewnia wysoką jakość oraz czystość olejku.

Produkty sprzedawane są w różnych opakowaniach do firm kosmetycznych, farmaceutycznych i zajmujących się aromaterapią. Gospodarstwo to nie tylko produkcja, ale również atrakcyjne miejsce dla osób, które chcą poznać proces „od ziemi do olejku” i jednocześnie spędzić czas w otoczeniu natury. W ofercie gospodarstwo posiada możliwość spaceru po plantacjach lawendy i ogrodzie ziołowym, gdzie można poznać różne rośliny aromatyczne. Można również zobaczyć produkcję miodu lawendowego w pasiece znajdującej się na polach lawendy.

Na terenie gospodarstwa znajduje się mini zoo ze zwierzętami, które jest idealne dla rodzin z dziećmi, by mogły bliżej poznać zasady pracy w gospodarstwie. W gospodarstwie znajduje się również sklepik z szerokim asortymentem produktów na bazie lawendy i innych aromatycznych ziół, wykonanych na miejscu, takich jak: olejki eteryczne, hydrolaty, mydła, świece, saszetki zapachowe, miód lawendowy i inne produkty z lawendy i ziół.

Firma Alpha Lavender przeprowadza szczegółowe kontrole na każdym etapie procesu produkcyjnego. Ich certyfikaty obejmują produkcję na plantacjach, destylarnię, procedury przetwarzania, pakowanie oraz magazynowanie produktu końcowego. Coroczne audyty przeprowadzane są przez zagraniczne jednostki certyfikujące, a audytorzy są wyznaczani przez klientów.

Winiarnia Moschopolis

Tego samego dnia uczestnicy odwiedzili także ekologiczną winiarnię Moschopolis, położoną w malowniczej miejscowości Monopigado w północnej Grecji. Winiarnia prowadzona jest przez członków spółdzielni lokalnych producentów wina. Spotkanie stanowiło doskonałą okazję do poznania metod uprawy winorośli, ekologicznego podejścia do produkcji oraz sposobów łączenia tradycji z nowoczesną technologią.

Już na początku wizyty gospodarze podkreślili, że ich działalność opiera się na zasadach rolnictwa ekologicznego i regeneratywnego, a także na wykorzystywaniu rodzimych, lokalnych odmian winorośli. Winorośle uprawiane są bez stosowania chemicznych środków ochrony roślin, a krzewy prowadzone są w taki sposób, by umożliwić naturalny wypas zwierząt. Zwierzyna wypasana pomiędzy rzędami winorośli zapewnia naturalną pielęgnację terenu i utrzymanie równowagi biologicznej, a gleba pozostaje żyzna i zdrowa.

Winiarnia dąży do zeroemisyjnej produkcji, korzystając z odnawialnych źródeł energii, przede wszystkim paneli słonecznych. Dysponuje nowoczesną linią technologiczną, która pozwala przetworzyć nawet 5 ton winogron w ciągu godziny. Cały proces odbywa się w higienicznych warunkach, a właściciele zwracają szczególną uwagę na czystość i kontrolę jakości.

Odpady produkcyjne, takie jak liście, łodygi czy uszkodzone owoce, wykorzystywane są jako pasza dla zwierząt, które pełnią rolę naturalnej „kosiarki” chwastów w winnicach. Winiarnia Moschopolis łączy nowoczesne technologie z tradycyjnymi metodami winiarskimi. Część win leżakuje w drewnianych beczkach przez okres od sześciu miesięcy do dwóch lat, natomiast inne dojrzewają w tradycyjnych glinianych dzbanach. Naturalna porowatość tych naczyń pozwala winu „oddychać”, a stabilna temperatura sprzyja harmonijnemu dojrzewaniu trunku.

Uczestnicy wyjazdu mieli możliwość degustacji i porównania wina białego, różowego i czerwonego, które różnią się nie tylko kolorem, ale także smakiem i metodą produkcji. W przyszłości właściciel planuje rozbudowę obiektu o salę degustacyjną, która pozwoli odwiedzającym lepiej poznać smak, historię oraz filozofię marki Moschopolis.

Gospodarstwo Peren

Trzeciego dnia odwiedzono małe, ekologiczne gospodarstwo Peren, położone w Monopigado, o powierzchni około 4 ha. W gospodarstwie uprawiane są rośliny rolnicze, warzywa, zioła oraz prowadzony jest chów świnio-dzików na wolnym wybiegu i kur, z przeznaczeniem na potrzeby restauracji i prowadzonej agroturystyki zlokalizowanej na terenie gospodarstwa.

Przy gospodarstwie zlokalizowany jest sklep, w którym można kupić produkty i wyroby z gospodarstwa, takie jak: pieczywo, domowe przetwory, a także produkty lokalne z regionu, takie jak: wino, miód, zioła, naturalnie suszone oliwki, sery kozie, pity wyrabiane własnoręcznie. Filozofią gospodarstwa jest zasada „od ogrodu prosto na talerz”.

Ekologiczna tłocznia oliwy

Podczas wizyty uczestnicy poznali również certyfikowaną ekologiczną tłoczarnię oliwy z oliwek i plantację oliwek Giannouxidis. Jest to rodzinna firma założona w 1997 roku przez dziadka obecnego właściciela. W 2023 roku, dzięki dofinansowaniu z programów unijnych, zakupiono nowe maszyny, co sprawiło, że jest to jedna z najnowocześniejszych tłoczni oliwy z oliwek w Grecji. Cały proces produkcji jest zaprojektowany tak, by ograniczyć odpady i zużycie wody.

Ponadto każda partia oliwek przetwarzana jest oddzielnie, co sprzyja lepszej kontroli jakości i przejrzystości produkcji. W całym procesie wszystkie produkty uboczne podlegają dalszemu wykorzystaniu. Pestki są magazynowane i odbierane przez firmę, która wytwarza z nich biodiesel, natomiast liście i skórki pozostałe po tłoczeniu wykorzystywane są jako nawóz.

Tłocznia posiada również panele fotowoltaiczne, dzięki czemu energia elektryczna generowana jest w dużej mierze ze słońca. Prowadzi to do znaczących oszczędności na kosztach prądu oraz zwiększa niezależność od rosnących cen energii. Firma Giannouxidis jest doskonałym przykładem na to, jak łączyć innowacyjne technologie z poszanowaniem natury, ochroną środowiska i pielęgnowaniem tradycji.

Przetwórnia ziół DIOSCURIDES IKE

W kolejnym dniu uczestnicy odwiedzili przetwórnię DIOSCURIDES IKE działającą w regionie Macedonii. Firma od 20 lat zajmuje się uprawą i przetwarzaniem roślin aromatycznych i leczniczych oraz produkcją wysokiej jakości surowców i produktów ziołowych, takich jak: napoje, suplementy diety, olejki eteryczne, ekstrakty, suplementy paszowe, kosmetyki itp.

Została założona w 2005 roku w ówczesnej gminie Mouriki w prefekturze Kozani z inicjatywy trzech osób: farmaceuty, rolnika i lekarza, których celem było stworzenie przedsiębiorstwa łączącego wiedzę naukową z praktycznym zastosowaniem ziół. Przedsiębiorstwo w 2010 roku zostało zmodernizowane i stało się nowoczesną jednostką, która posiada destylarnię, ekstraktory i mechaniczne urządzenia produkcyjne.

Od tego momentu, we współpracy z uniwersytetami w kraju, opracowano i wprowadzono na rynek niektóre mieszanki ziołowe. Powstały także innowacyjne produkty z ekstraktami ziołowymi w organicznym cukrze i organicznym miodzie. Podczas wizyty omówiono poszczególne etapy przetwórstwa surowców aż do produktu końcowego, między innymi sposoby suszenia, ekstrahowania i izolowania ziół, takich jak: gojnik (herbata górska), oregano, tymianek, lawenda, rumianek, róża damasceńska i wiele innych.

Spółdzielnia Producentów Szafranu Krokos Kozanis

Kolejnym ważnym punktem programu była wizyta w Spółdzielni Producentów Szafranu. Jest to kluczowa organizacja w regionie Kozani w Grecji, jedynym obszarze uprawy szafranu w kraju, zrzeszająca setki rolników, którzy ręcznie uprawiają i zbierają szafran, zachowując tradycyjne metody i zapewniając produkt o chronionej nazwie pochodzenia (PDO), co gwarantuje, że wszystkie elementy procesu produkcji, przetwarzania i przygotowania odbywają się w konkretnym regionie.

Obecnie obejmuje ona około 200 ha, z czego 100 ha to ziemia wykorzystywana pod uprawy ekologiczne, rozproszona po całym obszarze prefektury Kozani. W ostatnich latach roczna produkcja czerwonego szafranu wynosiła około 3000-4000 kg. Spółdzielnia zrzesza około 1000 członków, a przy uprawie szafranu zatrudnionych jest około 5000 osób. Każdy producent ma obowiązek przekazania produktu Spółdzielni do wspólnego zarządzania.

Do 1966 roku transport i handel produktem odbywały się za pośrednictwem grup hurtowników, którzy zaopatrywali się w produkt od indywidualnych producentów po niskich cenach. Brak siły przetargowej, a także brak możliwości eksploracji rynku międzynarodowego, skłoniły producentów w 1966 roku do założenia Wolnej Spółdzielni Producentów, która w 1971 roku została przemianowana na Spółdzielnię Producentów Szafranu Kozani.

Spółdzielnia słynie z najwyższej jakości szafranu, pozyskiwanego ze znamion kwiatów Crocus sativus, co wspiera lokalną gospodarkę i zrównoważone rolnictwo. Krokusy uprawia się w tym rejonie od XVII wieku, gdyż niepowtarzalne połączenie warunków klimatycznych i glebowych oraz specjalistyczna wiedza z zakresu uprawy i zbioru roślin przekazywana z pokolenia na pokolenie decyduje o wysokiej jakości tutejszego szafranu. W handlu międzynarodowym Spółdzielnia posługuje się nazwą: „Cooperative De Safran / Crocos - 50010 Kozani”.

Sklep firmy GREEN FAMILY

Na zakończenie uczestnicy odwiedzili sklep Green Family, zlokalizowany na ekologicznym bazarze w Salonikach. Sklep oferuje wyłącznie produkty ekologiczne, certyfikowane zgodnie z europejskimi przepisami. Firma powstała w 2009 roku, łącząc charakter sklepu spożywczego z elementami apteki. W 2020 roku, w czasie pandemii, zmodernizowano sklep internetowy, co umożliwiło sprawną obsługę rosnącej liczby zamówień.

W najbliższych latach Green Family zamierza dążyć do „zero odpadów”, wzmacniając ekologiczny charakter, który jest podstawą całej jej filozofii, a także współpracując z instytucjami naukowymi w zakresie ograniczania wpływu swojej działalności na środowisko.

Wyjazd studyjny pokazał, jak różnorodne i zaawansowane jest rolnictwo ekologiczne w Grecji. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć nowoczesne gospodarstwa, rodzinne wytwórnie, spółdzielnie rolnicze oraz miejsca, gdzie tradycja i wiedza naukowa spotykają się z innowacją. Wszystkie odwiedzone obiekty łączy wspólna filozofia - szacunek do natury, odpowiedzialność środowiskowa i dążenie do najwyższej jakości produktów.

Małgorzata Kucharska