„Współpraca i wymiana wiedzy z zakresu poprawy gospodarki wodnej w ramach LPW” - relacja z wyjazdu na teren województwa podkarpackiego w dniach 1-3 października 2025 roku

10.10.2025

„Współpraca i wymiana wiedzy z zakresu poprawy gospodarki wodnej w ramach LPW” było tematem wyjazdu studyjnego zorganizowanego w dniach 1-3 października 2025 roku przez ŚODR w Modliszewicach w ramach realizacji przedsięwzięcia objętego wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Inwestycji: B3.3.1 Inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich, Obszaru A: aktywizacja mieszkańców obszarów wiejskich przez ośrodki doradztwa rolniczego w formie lokalnych partnerstw wodnych (LPW) na rzecz działań w poprawę gospodarki wodnej. Projektu, którego celem jest aktywizacja mieszkańców obszarów wiejskich na rzecz działań w poprawę gospodarki wodnej przez ośrodki doradztwa rolniczego w formie Lokalnych Partnerstw do spraw Wody (LPW).

Pierwszego dnia wyjazdu uczestnicy mieli okazję zapoznać się z pracą Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW WP), a konkretnie Zarządu Zlewni (ZZ) w Stalowej Woli, gdzie Dyrektor Zarządu Zlewni w Stalowej Woli, pan Fabian Zięba, wraz ze swoimi współpracownikami zaprezentował obiekty hydrotechniczne i rozwiązania wspomagające poprawę zasobów wodnych na terenie ich gospodarowania. Jednym z takich obiektów był jaz na rzece Żupawka-Dąbrówka, gdzie zostały przedstawione założenia i cele zadania realizowanego w ramach Programu Kształtowania Zasobów Wodnych. W czasie wizyty omówiono znaczenie remontu dla lokalnej retencji oraz rolę tego typu inwestycji dla poprawy bilansu wodnego regionu.

Drugim z wizytowanych miejsc był jaz na rzece Łęg w miejscowości Krawce, gdzie uczestnicy obejrzeli, jak w praktyce funkcjonuje w pełni sprawny jaz. „To świetny przykład, jak obiekty hydrotechniczne pomagają w regulacji poziomu wody i nawadnianiu okolicznych terenów”.

Następnym punktem wizyty był przepust z piętrzeniem wody na rzece Rakowa, który pozwala na piętrzenie wody i wykorzystywanie jej w rolnictwie. Uczestnicy wyjazdu poznali zasadę działania przepustu z piętrzeniem. „To proste, ale niezwykle skuteczne rozwiązanie, a także doskonały przykład retencji korytowej” - powiedział pan Fabian. Regularne działania utrzymaniowe obejmują m.in. wykaszanie skarp, montaż i demontaż szandorów, reprofilację ubytków w betonie, obetonowanie styków rurociągu czy wykonanie narzutu kamiennego w dnie dla wzmocnienia konstrukcji. Wszystko po to, aby zapewnić jak najlepszy stan techniczny obiektów.

Drugiego dnia wyjazdu uczestnicy odwiedzili zaporę w Solinie, która jest największą zaporą wodną i jednocześnie największą elektrownią szczytowo-pompową w Polsce, spiętrzającą wody Sanu, tworząc Jezioro Solińskie — kluczowy zbiornik retencyjny i energetyczny dla całego regionu. Zapora w Solinie to betonowa konstrukcja o wysokości 82 m, długości 664 m i wadze 2 mln ton, spiętrzająca wody Sanu i Solinki. Jest najwyższą w Polsce zaporą wodną. Składa się z czterech hydrozespołów, a możliwy do wykorzystania spad wynosi aż 60 m.

Następnym punktem programu była wizyta w obiekcie „Na Pucharach” przy zbiornikach retencyjnych zlokalizowanych na terenie Leśnictwa Leszczowate — Nadleśnictwo Ustrzyki Dolne. Podczas spotkania przedstawiciel Nadleśnictwa w Ustrzykach Dolnych, pan Bartosz Janc, zapoznał uczestników z projektami realizowanymi przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie, w tym m.in. z projektem „Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie”. Prace z zakresu małej retencji polegały przede wszystkim na budowie i odbudowie małych zbiorników wodnych oraz odtwarzaniu terenów podmokłych i zalewowych. Celem projektu było spowolnienie odpływu wód oraz zwiększenie możliwości retencyjnych zlewni górskich, dzięki czemu minimalizowane są skutki suszy i niszczącego działania wód wezbraniowych.

W trakcie realizacji projektu szczególną uwagę zwracano na dobór rozwiązań wzmacniających funkcje ochronne lasów górskich, które w ogólnym ujęciu polegają na: ochronie gleb przed erozją powierzchniową poprzez przykrycie gleby roślinnością lub ściółką leśną, spowolnieniu obiegu wody w zlewniach górskich dzięki zretencjonowaniu części wód opadowych na roślinach oraz w ściółce i glebie leśnej, zmniejszaniu fal wezbraniowych i wydłużeniu czasu ich trwania, czego skutkiem jest zmniejszenie zagrożenia powodzią, oraz pozytywnym oddziaływaniu ekosystemu leśnego na jakość wód w potokach górskich.

Trzeciego dnia wyjazdu odbyło się spotkanie w siedzibie Związku Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle, gdzie wysłuchano prezentacji Dyrektora Zarządzającego — pana Andrzeja Czerneckiego — dotyczącej działalności Związku, w tym projektów zrealizowanych oraz obecnie realizowanych, związanych z gospodarką wodną. Związek Gmin Dorzecza Wisłoki powstał w 1998 roku i początkowo zrzeszał 13 gmin, obecnie zrzesza 22 gminy z województwa podkarpackiego i małopolskiego oraz od ponad 20 lat aktywnie działa na rzecz poprawy stanu środowiska. Jest to możliwe dzięki solidarnej i konsekwentnej współpracy 22 wójtów i burmistrzów oraz zaufaniu, jakim darzą oni zespół Związku — podkreślił pan Andrzej. Dzięki wieloletniej bliskiej współpracy do tej pory zrealizowano m.in. 700 kilometrów kanalizacji, 200 kilometrów wodociągów, 17 oczyszczalni ścieków, 9 650 instalacji kolektorów słonecznych na budynkach prywatnych, 103 instalacje solarne w budynkach użyteczności publicznej, 49 instalacji fotowoltaicznych na obiektach sportowych, szkołach, urzędach i oczyszczalniach ścieków oraz termomodernizację wielu szkół, domów kultury i urzędów.

Wyjazd studyjny umożliwił uczestnikom wymianę doświadczeń na temat metod zrównoważonego gospodarowania wodami oraz podejmowanych działań na rzecz racjonalnej gospodarki wodnej na terenie województwa podkarpackiego.

Zdobyta wiedza i wymiana doświadczeń dają szansę na wspólną pracę nad poprawą gospodarki wodnej w województwie świętokrzyskim, zważywszy na fakt, że uczestnikami wyjazdu byli członkowie Lokalnych Partnerstw do spraw Wody (LPW) z terenu województwa świętokrzyskiego, w tym przedstawiciele urzędów gmin, starostwa, mieszkańcy obszarów wiejskich oraz koordynatorzy LPW.

Anna Pilarska